Imaaraadka Carabta waa dalka labaad ee ugu dadka badan Khaliijka Carabta kadib Sacuudiga, iyadoo ay ku nool yihiin in ka badan 11 milyan oo qof. Hase yeeshee, 90% dadkaas waa ajaanib ka kala yimid ku dhowaad 200 jinsiyadood, badankoodna ka yimid Hindiya, Pakistan iyo Bangladesh. Dadka Hindida ah ayaa gaaraya 38.45% ka mid ah dadka dalka.
Dadka haysta jinsiyadda Imaaraadka waxay gaarayaan 1.31 milyan (tirakoob 2025). Raggu waxay ka yihiin 63.8%, halka dumarku yihiin 36.2%, taas oo ay sabab u tahay tirada shaqaalaha ajaanibta ah ee keligood yimaada.
Dakhliga guud ee gudaha (GDP) ee Imaaraadku waa 504 bilyan oo doollar, halka UK ay tahay 3.3 tirilyan. Dakhliga qofkiiba Imaaraadka waa qiyaastii 53,000 doollar.
Dhaqaalaha Imaaraadka wuxuu si weyn ugu tiirsan yahay shidaalka, oo ka ah 30% GDP-ga iyo 41% dakhliga dowladeed. Waxay soo saaraan 3.38 milyan oo foosto maalintii, kaydkooduna waa 113 bilyan oo foosto.
Imaaraadka wuxuu sanadkii 2020 saxiixay heshiisyada Abraham si uu xiriir ula sameeyo Israa’iil, isaga iyo Baxreyn, Morocco iyo Sudan. Wuxuu sheegay tallaabadaasi inay ahayd “in la joojiyo in Israa’iil ku darto Dhulka Galbeed”.
Ganacsiga labada dal ayaa si weyn u kordhay — laga bilaabo 160 milyan oo doollar 2020 ilaa 2.3 bilyan sanadkii 2023.
Intii lagu jiray dagaalka Qasa, Imaaraadku wuxuu cambaareeyay weerarkii Xamaas ee 7 Oktoobar 2023, wuxuuna ku baaqay xabbad joojin degdeg ah. Ganacsiga Imaaraadka iyo Israa’iil ayaa sii socday, iyadoo dhaqaalaha Imaaraadka uu kordhay 11 boqolkiiba intii u dhaxaysay 2023 iyo 2024.
Xiriirka Iiraan
Imaaraadku wuxuu ka mid ahaa dalalkii go’doomiyay Qadar 2017 ilaa 2021, isaga oo ay weheliyaan Sacuudiga, Baxreyn iyo Masar, isagoo ku eedeeyay “taageeridda argagixisada” iyo xiriir dhow oo ay la leedahay Iiraan.
Imaaraadku wuxuu dalbanayaa saddex jasiiradood oo Iiraan ay gacanta ku hayso: Abu Musa, Tunb weyn iyo Tunb yar. Muhiimadda jasiiradahani waa inay ku yaallaan Marinka Hormuz, oo uu maro qiyaastii rubuc ganacsiga saliidda ee adduunka iyo sidoo kale gaaska dabiiciga ah iyo bacriminta.
Hase yeeshee, xaqiiqdu waxay tahay in Imaaraadku yahay dalka Khaliijka ugu xiriirka badan Iiraan ganacsi ahaan. Tirakoobyada 2023 iyo 2024 waxay muujinayaan inuu yahay lammaanaha ganacsi ee labaad ee ugu weyn Iiraan kadib Shiinaha.
Ganacsiga labada dal wuxuu kor uga kacay 11 bilyan oo doollar ilaa 24 bilyan 2020/2021. Marka la barbar dhigo, ganacsiga Imaaraadka iyo Maraykanka 2012 ma dhaafin 22 bilyan.
Markii Sacuudigu joojiyay xiriirka Iiraan 2016, Imaaraadku wuxuu hoos u dhigay wakiilladiisa diblomaasiyadeed, balse xiriirka ammaanka iyo dhaqaalaha ayaa dib u xoogaystay 2019.
