MUQDISHO — September 16, 2026 – Wafdi sare oo ka socda ciidamada qalabka sida ee Masar ayaa Talaadadii soo gaaray magaalada Muqdisho, xilli Soomaaliya iyo Masar ay sii xoojinayaan iskaashigooda difaaca, tababarka ciidamada iyo taageerada qalabka milatari.
Booqashada wafdiga ayaa diiradda lagu saarayaa hirgelinta qodobbadii hore loogu heshiiyey ee iskaashiga milatari, oo ay ka mid yihiin qorshaha lagu dhisayo dugsi lagu tababaro ciidamada Soomaaliya iyo sidii Masar ay qalab iyo taageero kale u siin lahayd Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.
Wafdiga Masar ayaa wadahadallo la yeeshay saraakiil sare oo ka tirsan ciidamada Soomaaliya, oo ay ka mid yihiin Sarreeye Guuto Maxamed Maxamuud Garabey, Taliyaha Taliska Taakulaynta Ciidanka Xoogga Dalka, iyo Sarreeye Guuto Axmed Ciise Axmed, Taliyaha Taliska Tababarka iyo Doktriinka Ciidanka—TRADOC.
Kulamadaas ayaa gogol-xaar u ahaa wadahadallo dheeraad ah oo wafdiga Masar la filayo inuu la yeesho Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.
Dugsi tababar iyo taageero qalab ciidan
Qorshaha lagu dhisayo dugsiga tababarka ciidamada ayaa la filayaa inuu qayb ka qaato tayeynta aqoonta iyo xirfadaha Ciidanka Xoogga Dalka, gaar ahaan dhinacyada hoggaaminta, qorshaynta hawlgallada, saadka, la-dagaallanka argagixisada iyo ilaalinta dadka rayidka ah.
Taageerada Masar ayaa sidoo kale la filayaa inay ku jirto bixinta qalab milatari iyo kaalmooyin kale oo lagu kobcinayo awoodda hawlgal ee ciidamada Soomaaliya. Weli lama shaacin nooca, tirada ama xilliga la keenayo qalabka cusub ee laga wada hadlay.
Booqashada wafdiga ayaa qayb ka ah dadaallada labada dal ugu jiraan in heshiisyada difaaca loo beddelo mashaariic la hirgelin karo, gaar ahaan tababarka ciidamada, tayeynta talisyada iyo horumarinta awoodda Soomaaliya ee la-dagaallanka kooxaha hubeysan.
Iskaashiga difaaca oo sii ballaaranaya
Booqashadan ayaa ah kulankii ugu dambeeyey ee taxane xiriirro milatari oo heer sare ah oo dhexmaray Muqdisho iyo Qaahira.
Bishii Juun 2026, Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, Sarreeye Gaas Ibraahim Maxamed Maxamuud, ayaa la kulmay U-qaybsanaha Difaaca Masar ee Soomaaliya, Sarreeye Gaas Axmed Fathi Abdelsattar. Kulankaas waxaa looga hadlay tababarka ciidamada, taageerada awood-dhisidda iyo iskaashiga ku saabsan Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya—AUSSOM.
Masar ayaa hore Soomaaliya ugu wareejisay hub iyo qalab milatari, iyadoo taageeradaas lagu sheegay qayb ka mid ah dadaallada lagu xoojinayo awoodda hawlgal ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.
Bishii Agoosto 2025, Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Madaxweynaha Masar Cabdifataax Al-Siisi ayaa kala saxiixday heshiis difaac. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa heshiiskaas ku tilmaamay mid saldhig u noqonaya iskaashi mustaqbal oo lagula dagaallamayo argagixisada caalamiga ah.
Wasiiru-dowlaha Wasaaradda Gaashaandhigga iyo Taliyaha Ciidanka Dhulka Soomaaliya ayaa iyaguna kulamo la yeeshay U-qaybsanaha Difaaca Masar, Gaashaanle Sare Axmed Fathi Al-Husseini, iyagoo ka wada hadlay tababarka ciidamada, awood-dhisidda iyo qorshaha askarta Masar loogu soo dirayo Soomaaliya iyagoo qayb ka ah AUSSOM.
Ciidamada Masar ee AUSSOM
Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar Badr Abdelatty ayaa sheegay in cutubka ciidamada Masar ee AUSSOM la geyn doono gobolka Shabeellaha Dhexe, halkaas oo ay si dhow ula shaqayn doonaan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.
Shabeellaha Dhexe ayaa ka mid ah deegaannada ay weli ka jirto khatarta Al-Shabaab. Ciidamada Masar ayaa la filayaa inay ka qaybqaataan taageerada hawlgallada amniga, xoojinta awoodda ciidamada Soomaaliya iyo ilaalinta dadka rayidka ah, iyadoo waajibaadkoodu ku xirnaan doono qorshaha hawlgalka AUSSOM.
Wasaaradda Difaaca Masar ayaa hore u shaacisay in la soo gabagabeeyey tababarkii ugu horreeyey ee cutubyada loo diyaarinayo inay ku biiraan AUSSOM. Tababarka ayaa lagu diyaariyey ciidamada hawlgallada la-dagaallanka argagixisada, taageerada nabadda iyo wada-shaqaynta ciidamada Soomaaliya iyo saaxiibbada gobolka.
Golaha Nabadda iyo Ammaanka Midowga Afrika ayaa Masar si rasmi ah ugu ansixiyey mid ka mid ah dalalka ciidamada ku biirinaya AUSSOM. Sida qorshuhu yahay, Masar waxay hawlgalka ku biirinaysaa 1,091 askari.
Muhiimadda istiraatiijiyadeed ee iskaashiga
Xiriirka militari ee sii xoogeysanaya ee Soomaaliya iyo Masar wuxuu qayb ka yahay iskaashi istiraatiiji ah oo ballaaran, xilli Geeska Afrika uu wajahayo isbeddello dhinacyada amniga, siyaasadda iyo loollanka gobolka ah.
Madaxweyne Cabdifataax Al-Siisi ayaa marar badan xaqiijiyey taageerada Masar ee madaxbannaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya. Madaxda labada dal ayaa sidoo kale ka digay tallaabooyinka dalalka kale ay ugu aqoonsanayaan Somaliland dal madax-bannaan, iyagoo ku dooday inay arrintaasi ka hor imanayso sharciga caalamiga ah iyo xuduudaha Soomaaliya ee la aqoonsan yahay.
Masar waxay xiriir dhow la leedahay Dowladda Federaalka Soomaaliya, iyadoo adeegsanaysa waddooyinka diblomaasiyadeed ee labada dal, Jaamacadda Carabta iyo Midowga Afrika.
Xiriirka labada waddan kuma koobna oo keliya arrimaha difaaca. Soomaaliya iyo Masar waxay sidoo kale ballaarinayaan iskaashigooda dhinacyada caddaaladda, ganacsiga, maalgashiga, caafimaadka, maamulka biyaha iyo horumarka waara.
Shirkii Shanaad ee Aswan ee Nabadda iyo Horumarka Waara ayaa labada dhinac ku sii xoojiyeen wadahadallada iskaashiga, iyagoo tixraacay heshiis is-afgarad ah oo ku saabsan maaraynta kheyraadka biyaha oo la saxiixay bishii Diseembar 2024.
Soomaaliya iyo Masar ayaa sidoo kale ballanqaaday inay xoojiyaan iskaashiga dhinacyada amniga, ganacsiga, maalgashiga, caafimaadka iyo horumarka waara, taas oo muujinaysa in xiriirkoodu uu ka ballaaran yahay iskaashiga militariga.
Booqashada wafdiga milatari ee Masar ayaa sidaas darteed loo arkaa tallaabo kale oo lagu hirgelinayo heshiisyada difaaca ee labada dal, laguna xoojinayo awoodda Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed xilli Soomaaliya ay isu diyaarinayso inay si buuxda ula wareegto masuuliyadda amniga qaranka.
