Jabuuti – Waxaa la filayaa in maalmaha soo socda uu magaalada Jabuuti ka furmo wada-hadal siyaasadeed oo xasaasi ah oo u dhexeeya madaxda Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Galmudug, kadib markii uu cirka isku shareeray khilaaf siyaasadeed iyo mid amni oo u dhexeeya Villa Somalia iyo Madaxweynaha Galmudug Axmed Cabdi Kaariye “QoorQoor”.
Warar isa soo taraya ayaa sheegaya in Madaxweynaha Galmudug Axmed QoorQoor uu maanta ku wajahan yahay Jabuuti, halkaas oo uu horay ugu sugnaa Madaxweynaha Dowladda Federaalka Hassan Sheikh Mohamud, si loo qaboojiyo xiisadda siyaasadeed ee ka dhalatay muranka ku saabsan maamulka amniga iyo doorashooyinka Galmudug.
Khilaafka oo cirka isku shareeray
Xiisadda u dhexeysa Villa Somalia iyo Galmudug ayaa si weyn u soo ifbaxday toddobaadyadii la soo dhaafay, kadib markii Dowladda Federaalka ay isku dayday inay wax ka beddesho hoggaanka ciidamada ammaanka ee Galmudug, gaar ahaan taliska booliska. Madaxweynaha Galmudug QoorQoor ayaa si cad uga horyimid magacaabisyo cusub oo ay Dowladda Federaalka soo saartay, isagoo dib ugu soo celiyay xilalkii saraakiil hore oo isaga daacad u ahaa.
Arrintan ayaa abuurtay muran ku saabsan cidda si dhab ah u maamuleysa ciidamada ku sugan magaalooyinka muhiimka ah sida Dhuusamareeb, Guriceel iyo Cadaado, iyadoo wararku sheegayaan in qaar kamid ah ciidamada ay toos amar uga qaataan Muqdisho.
QoorQoor oo diiday “faragelin siyaasadeed”
Ilo siyaasadeed oo ku dhow madaxtooyada Galmudug ayaa sheegay in maamulka QoorQoor uu u arko tallaabooyinka Villa Somalia kuwo lagu wiiqayo madaxbannaanida maamulka iyo nidaamka dowladnimo ee Galmudug.
Mas’uuliyiin ka tirsan Galmudug ayaa lagu warramay inay sheegeen:
“Waxaan difaaceynaa sharafka iyo kala dambeynta Galmudug, mana aqbali doonno in maamulka lagu maquuniyo awood siyaasadeed.”
Hadalladan ayaa muujinaya heerka uu gaaray khilaafka siyaasadeed ee labada dhinac, iyadoo dadka falanqeeya siyaasadda Soomaaliya ay ka digayaan in xaaladdu isu beddesho isku dhac siyaasadeed iyo mid amni haddii aan xal degdeg ah la helin.
Doorashooyinka iyo loollanka JSP
Khilaafka cusub ayaa kusoo beegmaya xilli dalka uu ka jiro muran ku saabsan hanaanka doorashooyinka iyo hirgelinta nidaamka qof iyo cod. Warbixino siyaasadeed ayaa sheegaya in loollan adag uu ka dhex jiro xubnaha Justice and Solidarity Party (JSP), gaar ahaan taageerada musharraxiinta loo wado doorashada madaxtinimada Galmudug.
QoorQoor ayaa la rumeysan yahay inuu doonayo inuu markale hoggaamiyo Galmudug, halka Villa Somalia lagu eedeeyay inay taageereyso siyaasiyiin kale oo la safan dowladda dhexe. Khilaafkan ayaa sababay in xiriirkii dhawaa ee u dhexeeyay Villa Somalia iyo Galmudug uu si weyn u xumaado.
Cabsi laga qabo xaalad la mid ah Koonfur Galbeed
Falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa xaaladdan barbar dhigaya wixii dhawaan ka dhacay Koonfur Galbeed Soomaaliya, halkaas oo dowladda dhexe lagu eedeeyay inay awood ciidan iyo mid siyaasadeed ku faragelisay maamulkaasi kadib muran doorasho.
Dad badan ayaa hadda ka cabsi qaba in Galmudug ay noqoto goob kale oo uu ka qarxo khilaaf u dhexeeya dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada, xilli dalka uu wajahayo marxalad siyaasadeed oo aad u xasaasi ah.
Rajada laga qabo wada-hadallada Jabuuti
Wada-hadallada ka furmaya Jabuuti ayaa loo arkaa dadaal lagu doonayo:
- In lagu dejiyo xiisadda taagan
- In dib loo soo celiyo kalsoonidii siyaasadeed
- In laga fogaado isku dhac ciidan
- Iyo in xal looga gaaro muranka doorashooyinka Galmudug
Dowladda Jabuuti ayaa hore door muhiim ah uga ciyaartay dhexdhexaadinta arrimaha siyaasadda Soomaaliya, waxaana la filayaa inay markale martigeliso wada-hadallo lagu yareynayo xiisadda sii kordheysa.
Gunaanad
Khilaafka u dhexeeya Villa Somalia iyo maamulka Galmudug ayaa noqday mid kamid ah arrimaha ugu culus ee hadda ka jira siyaasadda Soomaaliya. Inkastoo labada dhinac ay muujinayaan adkeysi siyaasadeed, haddana indhaha shacabka iyo siyaasiyiinta ayaa hadda ku wajahan wada-hadallada Jabuuti, kuwaas oo laga rajeynayo inay soo afjaraan xiisadda, kana hortagaan xaalad amni iyo mid siyaasadeed oo sii xumaata.
