Kampala, Qaranimo Online — 19-ka Sebtembar 2026: Ciidamada Difaaca Dadka Uganda (UPDF) ayaa ku dhawaaqay in si degdeg ah loo hakiyey dhammaan howlaha iskaashiga difaaca iyo milatari ee u dhexeeya Uganda iyo Jamhuuriyadda Turkiga, iyadoo aan weli si faahfaahsan loo shaacin sababta rasmiga ah ee ka dambaysa go’aanka.
Bayaan uu baahiyey Afhayeenka Warfaafinta Difaaca ee ku-simaha ah, Kornayl Chris Magezi, ayaa lagu sheegay in go’aanku dhaqan-galay isla markiiba, isla markaana uu sii jiri doono ilaa labada dhinac ay ka xallinayaan “arrimaha weli taagan” ee la xiriira iskaashiga milatari.
UPDF ma aysan caddeyn nooca arrimaha la isku hayo, muddada ay hakintu socon doonto iyo wadahadallada la filayo in lagu xalliyo khilaafka. Bayaanka ciidamadu sidoo kale ma uusan xusin Soomaaliya ama dhacdo kale oo goboleed inay sabab u tahay tallaabadan.
Saameynta laga yaabo inay hakintu yeelato
Uganda iyo Turkiga waxay sannadihii dambe lahaayeen xiriir dhinaca difaaca ah oo ay ka mid yihiin tababarrada ciidamada, iskaashiga warshadaha difaaca, wadaagga khibradaha iyo xiriirka u dhexeeya hay’adaha milatariga.
Maadaama go’aanka lagu sheegay inuu khuseeyo dhammaan howlaha difaaca iyo milatariga, hakintu waxay taaban kartaa tababarrada, booqashooyinka saraakiisha, wada-hadallada difaaca iyo mashaariicda kale ee labada dhinac horey uga wada shaqeynayeen. Hase yeeshee, UPDF ma aysan shaacin barnaamijyada sida tooska ah loo joojiyey.
Bayaanku wuxuu si gaar ah uga hadlay iskaashiga difaaca iyo milatariga, mana sheegin in la jaray xiriirka diblomaasiyadeed ama ganacsi ee Uganda iyo Turkiga.
Dibadbaxa lagu dalbanayey Fred Lumbuye
Go’aanka ayaa kusoo beegmay kaddib markii boqolaal qof ay dibadbax ka dhigeen bannaanka Safaaradda Turkiga ee Kampala, iyagoo dalbanayey in Uganda loo soo gacan-geliyo Fred Lumbuye, oo ah nin baraha bulshada caan ka ah, kuna nool Turkiga.
Dibadbaxa waxaa abaabulay Patriotic League of Uganda (PLU), oo uu hoggaamiyo Taliyaha Ciidamada Uganda, Jeneraal Muhoozi Kainerugaba. Mas’uuliyiinta Uganda waxay Lumbuye ku eedeeyeen inuu baraha internetka ku faafiyo warar ka dhan ah dowladda, kicin dadweyne iyo falal la xiriira dambiyada internetka, halka xaaladdiisa sharci ee Turkiga aysan weli si buuxda u caddayn. Associated Press
Inkasta oo isku soo dhawaanshaha waqtiga dibadbaxa iyo go’aanka UPDF uu dhaliyey hadal-heyn, bayaanka rasmiga ah ee ciidamada Uganda si cad uguma xiriirin hakinta iskaashiga milatari kiiska Fred Lumbuye. Sidaas darteed, lama xaqiijin karo inuu arrintaasi yahay sababta rasmiga ah ee go’aanka.
Xiriirka Kampala iyo Ankara
Turkiga wuxuu sannadihii dambe ballaariyey xiriirkiisa qaaradda Afrika, gaar ahaan dhinacyada diblomaasiyadda, ganacsiga, maalgashiga, tababarka ciidamada iyo warshadaha difaaca. Uganda ayaa ka mid ahayd dalalka Afrika ee xiriirka difaaca iyo iskaashiga farsamo la lahaa Ankara.
Hakinta hadda lagu dhawaaqay waxay muujinaysaa inay jiraan arrimo culus oo u baahan in labada dhinac ay wadahadal ka yeeshaan. Si kastaba, ma cadda in tallaabadani noqon doonto mid muddo gaaban ah iyo in ay saameyn ballaaran ku yeelan doonto xiriirka Uganda iyo Turkiga.
Ilaa waqtiga la qorayo warbixintan, lama shaacin muddada hakinta, qorshaha wadahadallada lagu xallinayo arrimaha taagan ama tallaabooyinka xiga ee labada dowladood. Waxaa la sugayaa faahfaahin dheeraad ah oo kasoo baxda Kampala iyo Ankara.
