Warbixin Faahfaahsan
Muqdisho – Waxaa si weyn looga dareemayaa caasimadda Soomaaliya xiisad siyaasadeed oo sii kordheysa, kadib markii ay soo baxeen baaqyo is khilaafsan oo ku saabsan banaanbax la sheegay inuu ka dhici doono magaalada Muqdisho maalinta berri. Labada dhinac ee siyaasadda isku haya – dowladda iyo mucaaradka – ayaa mid walba warbaahinta ka jeediyay fariimo is diidan, kuwaas oo sii kordhiyay walaaca laga qabo amniga iyo xasilloonida guud ee magaalada.
Wararka ayaa sheegaya in mucaaradku abaabulayo banaanbax ay ku muujinayaan aragtidooda siyaasadeed iyo cabashooyinka ay ka qabaan hoggaanka dowladda, halka dhinaca dowladda ay jiraan hadallo digniin ah oo ku wajahan isu soo baxaasi. Arrintan ayaa dhalisay dood ku saabsan xuquuqda muwaadiniinta iyo sida ay muhiim u tahay in la ilaaliyo nabadda.
Shacabka oo Dhexe u Ah Xiisadda
Dadka ku nool deegaannada la filayo inuu banaanbaxu ka dhaco ayaa ah kuwa si toos ah u saamayn doona xaalad kasta oo ka dhalata. Waxaa xusid mudan in shacabkaasi ay xiriir bulsho iyo qaraabo la leeyihiin labada dhinac ee siyaasadda, taasoo sii adkaynaysa xaaladda haddii ay dhacaan isku dhacyo.
Falanqeeyayaal badan ayaa tilmaamaya in shacabka loo adeegsado sidii aalad siyaasadeed, iyadoo aan marar badan la tixgelin danahooda dhabta ah. Waxaa la sheegay in siyaasiyiintu mararka qaar ku tartamaan “dhibco siyaasadeed,” halka shacabka loo adeegsado sidii jaranjaro lagu gaaro dano gaar ah.
Baaqyo ku Aaddan Dowladda
Waxaa si gaar ah loogu baaqay madaxda dowladda inay ka fogaadaan hadallada kicin kara xaaladda, isla markaana aysan isku dayin inay joojiyaan ama carqaladeeyaan banaanbaxa haddii uu yahay mid nabdoon. Khubaro ku takhasustay arrimaha dowladnimada ayaa sheegaya in xuquuqda isu soo baxa ay tahay mid dastuuri ah, isla markaana xaddididdeedu ay keeni karto kacsanaan hor leh.
Sidoo kale, waxaa lagu adkeeyay in dowladdu ka shaqeyso sugidda amniga banaanbaxa, halkii ay ka noqon lahayd caqabad hor istaagta shacabka doonaya inay cabbiraan aragtidooda.
Mas’uuliyadda Mucaaradka
Dhanka kale, mucaaradka ayaa iyaguna la faray inay si taxaddar leh u maamulaan banaanbaxa, isla markaana ay ka fogaadaan ficil kasta oo keeni kara isku dhac ama rabshado. Waxaa muhiim ah in abaabulka banaanbaxu noqdo mid nidaamsan oo leh hoggaan cad, si looga hortago in xaaladdu faraha ka baxdo.
Muqdisho oo Ka Daalatay Rabshadaha
Muqdisho oo soo martay sanado badan oo colaado iyo qalalaase ah ayaa weli ka soo kabanaysa dhaawacyadii hore. Dad badan ayaa aaminsan in magaalada aysan u dulqaadan karin xiisado hor leh, gaar ahaan kuwa siyaasadeed ee isu beddeli kara rabshado.
Waxaa sidoo kale la tilmaamay in hantida ugu badan ee ku taalla Muqdisho ay leeyihiin isla dadka siyaasadda ku muransan, taasoo ka dhigan in khasaaraha ugu weyn uu iyaga laftooda ku dhici karo haddii xaaladdu faraha ka baxdo.
Gunaanad
Guud ahaan, xaaladda banaanbaxa la filayo ayaa noqotay mid u baahan masuuliyad dheeri ah oo ka timaadda dhammaan dhinacyada. Dowladda iyo mucaaradkuba waxay wataan waajibaad culus oo ah ilaalinta shacabka iyo ka hortagga rabshadaha.
Shacabka Muqdisho ayaa mudan in la ilaaliyo nabaddooda, isla markaana loo oggolaado inay si nabad ah u muujiyaan dareenkooda. Xasilloonida magaalada iyo badbaadada bulshada waa in ay noqdaan mudnaanta koowaad ee dhammaan dhinacyada ku lugta leh arrintan.
