QARANIMO – MOGADISHU – SOMALIA
Arusha, Tanzania – Oktoobar 03, 2026: GuddoomiyahaGolaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac), ayaamagaalada Arusha ee dalka Tanzania kulan kula qaatay Guddoomiyaha Baarlamaanka Jamhuuriyadda Uganda, Mudane Jacob Marksons Oboth, iyadoo kulankaasi diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka iyo iskaashiga baarlamaannada Soomaaliya iyo Uganda.
Kulanka labada Guddoomiye ayaa qeyb ka ahaa kulamo muhiim ah oo ka socda magaalada Arusha, kuwaas oo la xiriira horumarinta iskaashiga baarlamaannada dalalka gobolka iyo xoojinta doorka hay’adaha sharci-dejinta ee arrimaha khuseeya nabadda, xasilloonida iyo horumarinta bulshada.
XOOJINTA XIRIIRKA BAARLAMAANNADA
Intii uu kulanku socday, labada dhinac ayaa is-weydaarsaday aragtiyo ku saabsan sidii loo sii xoojin lahaa xiriirka iyo wada-shaqaynta ka dhexeysa Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya iyo Baarlamaanka Jamhuuriyadda Uganda.
Labada Guddoomiye ayaa isla soo qaaday muhiimadda ay leedahay in baarlamaannada labada dal ay yeeshaan xiriir joogto ah oo ku dhisan is-dhaafsiga khibradaha, aqoonta iyo waayo-aragnimada dhinaca sharci-dejinta iyo maamulka hay’adaha baarlamaanka.
Iskaashiga noocan ah ayaa fursad u abuuri kara labada dhinac inay ka faa’iideystaan waayo-aragnimada hay’adaha sharci-dejinta ee labada dal, gaar ahaan dhinacyada horumarinta nidaamyada baarlamaanka, tayeynta shaqada guddiyada, dhisidda awoodda hay’adaha iyo xoojinta xiriirka baarlamaaniga ah.
IS-DHAWARSIGA KHIBRADDA IYO AQOONTA
Mid ka mid ah qodobada muhiimka ah ee kulanka ayaa ahaa is-weydaarsiga waayo-aragnimada baarlamaanka, iyadoo labada dhinac ay ka wada hadleen sidii loo horumarin lahaa aqoonta iyo awoodda hay’adaha sharci-dejinta.
Baarlamaannadu waxay door muhiim ah ku leeyihiin dejinta shuruucda, matalaadda shacabka, ilaalinta isla-xisaabtanka hay’adaha dowladda iyo horumarinta nidaamka dowladnimada.
Sidaas darteed, iskaashi dhow oo dhex mara hay’adaha sharci-dejinta Soomaaliya iyo Uganda wuxuu fursad u noqon karaa in la iska kaashado tababarrada, aqoon-is-weydaarsiyada, booqashooyinka shaqo iyo barnaamijyada lagu horumarinayo awoodda xildhibaannada iyo shaqaalaha baarlamaanka.
DOORKA BAARLAMAANNADA EE NABADDA IYO XASILLOONIDA
Labada dhinac ayaa sidoo kale ka wada hadlay doorka baarlamaannada ee xoojinta nabadda iyo xasilloonida gobolka Bariga Afrika.
Soomaaliya iyo Uganda waxay muddo dheer ku lahaayeen xiriir dhinacyo badan leh, waxaana labada dal ay sidoo kale ku mideysan yihiin iskaashi goboleed oo ku saabsan arrimaha amniga, nabadda iyo horumarinta gobolka.
Kulanka Arusha ayaa muhiimad gaar ah u lahaa in laga wada hadlo sidii baarlamaannadu uga qeyb qaadan lahaayeen dadaallada lagu xoojinayo nabadda iyo xasilloonida, iyadoo la adeegsanayo diblomaasiyadda baarlamaaniga ah iyo xiriirka tooska ah ee ka dhexeeya goleyaasha sharci-dejinta.
Diblomaasiyadda baarlamaaniga ah ayaa ah mid ka mid ah hababka lagu dhiso xiriir joogto ah oo u dhexeeya dalalka, iyadoo xildhibaannada iyo madaxda baarlamaannadu ay fursad u helaan inay si toos ah uga wada hadlaan arrimaha khuseeya danaha labada dhinac iyo kuwa gobolka.
IS-DHEXGALKA BULSHADA BARIGA AFRIKA
Qodob kale oo muhiim ah oo kulanka lagu soo qaaday ayaa ahaa iskaashiga iyo is-dhexgalka Bulshada Bariga Afrika (EAC).
Soomaaliya waxay ka mid noqotay Bulshada Bariga Afrika, halka Uganda ay muddo dheer xubin uga ahayd ururka gobolka. Xubinnimada Soomaaliya waxay dalka u abuureysaa fursado cusub oo ku saabsan ganacsiga, dhaqaalaha, isku-xirka bulshada, waxbarashada, dhaq-dhaqaaqa dadka iyo iskaashiga hay’adaha gobolka.
Labada Guddoomiye ayaa ka wada hadlay muhiimadda ay leedahay in hay’adaha sharci-dejinta ay door firfircoon ka qaataan hirgelinta himilooyinka is-dhexgalka gobolka iyo horumarinta xiriirka shacabka dalalka Bariga Afrika.
Is-dhexgalka gobolka wuxuu u baahan yahay iskaashi ka dhex dhaca hay’adaha dowladda, ganacsatada, bulshada rayidka ah iyo hay’adaha sharci-dejinta, si loo xaqiijiyo in fursadaha ka dhasha iskaashiga gobolka ay si wax-ku-ool ah uga faa’iideystaan shacabka.
DANO WADAJIR AH
Kulanka Guddoomiyaha Golaha Shacabka Soomaaliya iyo Guddoomiyaha Baarlamaanka Uganda ayaa sidoo kale muujinaya muhiimadda ay leedahay in labada dal ay sii xoojiyaan xiriirkooda ku saleysan danaha wadajirka ah ee labada shacab.
Labada dal waxay leeyihiin xiriir taariikhi ah oo dhinacyo badan leh, gaar ahaan dhinacyada amniga, nabadda iyo iskaashiga gobolka. Uganda waxay sidoo kale muddo dheer door ku lahayd dadaallada nabadeynta Soomaaliya iyo taageerada hay’adaha dowladda Soomaaliya.
Xoojinta xiriirka baarlamaanka waxay noqon kartaa waddo lagu sii horumariyo xiriirka guud ee labada dowladood, iyadoo baarlamaannadu ay yihiin hay’ado muhiim u ah matalaadda shacabka iyo horumarinta shuruucda dalka.
MUHIIMADDA KULANKA ARUSHA
Kulanka Arusha wuxuu kusoo beegmay xilli ay Soomaaliya si weyn u xoojinayso xiriirkeeda gobolka Bariga Afrika iyo ka qeybgalkeeda hay’adaha iyo hannaanada iskaashiga gobolka.
Dhinaca kale, Uganda waxay kamid tahay dalalka muhiimka ah ee Bariga Afrika, waxaana xiriirka labada dal uu leeyahay dhinacyo siyaasadeed, amni, dhaqaale iyo bulsho.
Kulamada noocan ah waxay sidoo kale fursad u yihiin in madaxda baarlamaannadu ay si joogto ah uga wada hadlaan caqabadaha iyo fursadaha horyaalla gobolka, iyadoo xoogga la saarayo xalal ku dhisan wada-tashi, iskaashi iyo is-qaddarin.
GOLAHA SHACABKA IYO DIBLOMAASIYADDA BAARLAMAANIGA AH
Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa ah hay’adda matasha shacabka Soomaaliyeed ee heer federaal, waxaana kulamada uu Guddoonku la yeesho madaxda baarlamaannada dalalka kale ay qeyb ka yihiin xiriirka iyo diblomaasiyadda baarlamaaniga ah.
Diblomaasiyadda baarlamaaniga ah waxay xoojin kartaa xiriirka u dhexeeya shacabka iyo hay’adaha dalalka, iyadoo abuureysa fursado ay xildhibaannadu isku dhaafsadaan waayo-aragnimada, aragtida sharci-dejinta iyo hababka lagu horumarin karo shaqada baarlamaanka.
Kulanka Arusha ayaa sidaas darteed muhiimad u leh sii wadidda xiriirka ka dhexeeya labada gole iyo raadinta fursado cusub oo lagu horumarin karo iskaashiga Soomaaliya iyo Uganda.
GABO-GABO IYO GUNAANAD
Kulanka magaalada Arusha ku dhexmaray Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac), iyo Guddoomiyaha Baarlamaanka Jamhuuriyadda Uganda, Mudane Jacob Marksons Oboth, ayaa diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka baarlamaannada labada dal, is-weydaarsiga khibradaha iyo aqoonta hay’adeed, iyo horumarinta iskaashiga ku saabsan nabadda iyo xasilloonida gobolka.
Sidoo kale, labada dhinac waxay isla eegeen muhiimadda ay leedahay in baarlamaannadu ay door muuqda ka qaataan is-dhexgalka Bulshada Bariga Afrika, iyadoo la xoojinayo xiriirka hay’adaha sharci-dejinta iyo danaha wadajirka ah ee shacabka gobolka.
Kulankan ayaa muujinaya muhiimadda ay leedahay in xiriirka Soomaaliya iyo Uganda laga sii horumariyo heerarka kala duwan, gaar ahaan dhinaca baarlamaannada, si loo helo iskaashi waara oo ka qeyb qaata nabadda, horumarka iyo is-dhexgalka bulshada Bariga Afrika.
DHAMMAAD
QARANIMO – MOGADISHU – SOMALIA
