QARANIMO – MOGADISHU – SOMALIA
Ra’iisul Wasaare Xamsa oo Tababar u Soo Xiray Dufcaddii 12-aad ee Ciidanka Kumaandooska Danab
Muqdisho, Isniin, 28 Sebteembar 2026
Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa Dugsiga Tababarka Shahiid G/le Xasan Tuure tababar ugu soo xiray Dufcaddii 12-aad ee Ciidanka Kumaandooska Danab, iyadoo munaasabadda xiritaanka ay qayb ka ahayd dadaallada lagu tayeynayo Ciidamada Qalabka Sida Soomaaliyeed, gaar ahaan kor u qaadidda aqoonta, xirfadda, anshaxa iyo diyaargarowga ciidanka.
Munaasabadda ayaa waxaa Ra’iisul Wasaaraha ku wehliyey Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya iyo Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, iyadoo halkaasi lagu soo bandhigay qaar ka mid ah xirfadaha iyo aqoonta ciidan ee ay xubnaha dufcaddan muddada tababarka ku qaateen.
Tababar isku dhafan oo diiradda lagu saaray aqoon iyo xirfad ciidan
Dufcadda 12-aad ee Ciidanka Kumaandooska Danab ayaa muddadii ay ku jireen tababarka lagu baray maaddooyin iyo xirfado kala duwan oo muhiim u ah gudashada waajibaadka ciidan.
Tababarka waxaa kamid ahaa Xeerka Ciqaabta, Xuquuqda Aadanaha, caafimaadka, isgaarsiinta, cilad-bixinta hubka iyo xeelado kala duwan oo dagaal, kuwaas oo loogu talagalay in ciidanku yeesho aqoon ka baxsan isticmaalka hubka oo keliya, isla markaana fahmo waajibaadka sharci iyo anshax ee la socda shaqada ciidannimo.
Ku darista Xeerka Ciqaabta iyo Xuquuqda Aadanaha ee tababarka ayaa sidoo kale muujinaysa muhiimadda ay leedahay in ciidanka loo diyaariyo inay gutaan waajibaadkooda iyagoo ilaalinaya sharciga iyo xuquuqda aasaasiga ah ee shacabka.
Sidoo kale, xirfadaha caafimaadka iyo isgaarsiintu waxay kamid yihiin aqoonta muhiimka u ah hawlgallada ciidanka, maadaama ciidanku u baahan yahay awood uu ku maareeyo xaaladaha degdegga ah iyo xiriir hufan oo dhex mara cutubyada kala duwan.
Ra’iisul Wasaaraha oo ciidanka ku bogaadiyey dadaalka iyo adkaysiga
Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa ciidanka ku bogaadiyey dadaalka, adkaysiga iyo waqtiga ay geliyeen muddadii tababarka.
Waxa uu kula dardaarmay ciidanka cusub in aqoonta iyo xirfadaha ay heleen aysan ku ekaan oo keliya goobta tababarka, balse ay u beddelaan adeeg qaran oo wax ku ool ah, iyagoo ilaalinaya sharciga, anshaxa ciidannimo iyo mas’uuliyadda ka saaran shacabka Soomaaliyeed.
Ra’iisul Wasaaraha ayaa carrabka ku adkeeyey in ciidanka Soomaaliyeed uu yahay mid loo diyaarinayo gudashada waajibaad qaran oo ku saleysan difaaca dalka, ilaalinta shacabka iyo sugidda amniga.
Dhismaha ciidan Soomaaliyeed oo tayo leh
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa mudnaan gaar ah siisay dhismaha iyo tayeynta Ciidamada Qalabka Sida, iyadoo tababarka iyo kor u qaadidda awoodda ciidanka ay kamid yihiin arrimaha muhiimka u ah dhismaha hay’adaha amniga ee dalka.
Ra’iisul Wasaare Xamsa ayaa tilmaamay in Xukuumadda DanQaran ay mudnaan gaar ah siinayso dhismaha iyo tayeynta Ciidamada Qalabka Sida, si loo helo ciidan Soomaaliyeed oo leh tababar, tayo iyo awood ay si buuxda ugu gudan karaan waajibaadka dastuuriga ah ee loo igmaday.
Dhismaha ciidan tayo leh ma aha oo keliya in la kordhiyo tirada ciidanka, balse wuxuu sidoo kale ku xiran yahay tayada tababarka, hoggaanka, anshaxa, aqoonta sharciga, ilaalinta xuquuqda aadanaha iyo awoodda ciidanka uu u leeyahay inuu si nidaamsan uga jawaabo caqabadaha amni ee dalka.
Kumaandooska Danab iyo waajibaadka amniga
Ciidanka Kumaandooska Danab ayaa kamid ah cutubyada gaarka ah ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, waxaana loo diyaariyaa hawlgallo u baahan tababar iyo xirfado gaar ah.
Dufcadda 12-aad ee maanta tababarka loo soo xiray ayaa loo diyaariyey inay ka qayb qaataan gudashada waajibaadka qaran ee la xiriira difaaca dalka, sugidda amniga iyo la-dagaallanka kooxaha argagixisada ah ee khatarta ku haya nabadda iyo dowladnimada Soomaaliya.
Tababarka ciidamada noocan ah wuxuu muhiim u yahay in askarigu yeesho isku-darka adkaysiga jirka, feejignaanta, xirfadda farsamo, fahamka amniga, wada-shaqeynta iyo anshaxa ciidan.
Sharciga iyo xuquuqda aadanaha oo qayb ka ah tababarka
Mid kamid ah qodobbada xusidda mudan ee tababarka dufcaddan ayaa ah barashada Xeerka Ciqaabta iyo Xuquuqda Aadanaha.
Ciidanka marka uu gudanayo waajibaadkiisa wuxuu si toos ah ula macaamilayaa xaalado saameyn ku yeelan kara nolosha, hantida iyo amniga bulshada. Sidaas darteed, aqoonta sharcigu waxay muhiim u tahay in ciidanku fahmo xadka awooddiisa iyo waajibaadka ka saaran ilaalinta shacabka.
Ciidan tayo leh wuxuu u baahan yahay awood ciidan oo ay weheliso mas’uuliyad sharci iyo anshax, si hawlgallada amni ay ugu dhacaan nidaam iyo kala dambeyn.
Dardaaranka Ra’iisul Wasaaraha
Ra’iisul Wasaare Xamsa ayaa ciidanka cusub ku boorriyey inay ilaaliyaan sharciga, isla markaana ay noqdaan kuwo ku suntan waddaniyad, daacadnimo iyo u heellanaanta difaaca dalka.
Waxa uu ciidanka xusuusiyey in magaca iyo dareeska ay xiran yihiin ay la socdaan mas’uuliyad weyn oo qaran, taas oo ka dhigaysa inay mar walba xusuustaan in ciidanku yahay hay’ad u adeegta dalka iyo shacabka Soomaaliyeed.
Waddaniyadda, sida uu dardaaranka Ra’iisul Wasaaruhu xambaarsanaa, waa in ay ka muuqataa ilaalinta dalka, dhowrista shacabka, u hoggaansanaanta sharciga iyo gudashada waajibaadka loo igmaday.
Bandhigga xirfadaha ciidanka
Intii ay socotay munaasabadda xiritaanka tababarka, ayaa lagu soo bandhigay xirfado iyo aqoon ciidan oo ay dufcadda 12-aad muddada tababarka ku qaateen.
Bandhigga ayaa ahaa fursad lagu muujiyey heerka diyaargarowga iyo xirfadaha ay ciidanku heleen, iyadoo sidoo kale munaasabadda ay xambaarsanayd farriin ku saabsan muhiimadda joogteynta tababarka iyo horumarinta awoodda Ciidamada Qalabka Sida.
Tababarka ciidan waa geeddi-socod joogto ah oo u baahan in askarigu mar walba helo fursado lagu horumariyo aqoontiisa, xirfaddiisa iyo fahamkiisa waajibaadka qaran.
Difaaca dalka iyo dowlad-dhiska
Dhismaha hay’adaha amniga iyo Ciidamada Qalabka Sida wuxuu si dhow ula xiriiraa dowlad-dhiska Soomaaliya.
Dowladnimadu waxay u baahan tahay hay’ado awood u leh inay ilaaliyaan sharciga, amniga iyo kala dambeynta. Ciidanka Qarankuna wuxuu kamid yahay hay’adaha ugu muhiimsan ee loo igmaday difaaca madaxbannaanida dalka iyo ilaalinta amniga qaranka.
Sidaas darteed, tayeynta ciidamada Soomaaliyeed waxay leedahay dhinacyo badan oo ay kamid yihiin tababar joogto ah, qalab, hoggaan, anshax, aqoon sharci, ilaalinta xuquuqda aadanaha iyo isla-xisaabtan hay’adeed.
Farriinta loo diray dufcadda 12-aad
Dufcadda 12-aad ee Kumaandooska Danab waxay maanta ka gudubtay marxalad tababar una gudubtay marxalad cusub oo ah gudashada waajibaad qaran.
Mas’uuliyadda ka dhalanaysa tababarkooda ayaa ah inay aqoontooda iyo xirfadahooda ugu adeegaan Soomaaliya, iyagoo mar walba ilaalinaya sharciga iyo anshaxa ciidannimo.
Waxaa la filayaa in aqoonta ay ka heleen tababarka ay ka caawiso inay si xirfad leh uga qayb qaataan hawlaha amni ee loo igmado, iyadoo ujeeddada ugu dambeysa ay tahay in shacabka Soomaaliyeed helaan amni iyo xasillooni waarta.
Gabo-gabo & Gunaanad
Xiritaanka tababarka Dufcaddii 12-aad ee Ciidanka Kumaandooska Danab wuxuu astaan u yahay marxalad kale oo lagu horumarinayo awoodda Ciidamada Qalabka Sida Soomaaliyeed.
Tababar ay ku jiraan aqoon ciidan, xirfado farsamo, caafimaad, isgaarsiin, cilad-bixinta hubka, xeelado dagaal, Xeerka Ciqaabta iyo Xuquuqda Aadanaha ayaa isku dayaya inuu isku keeno labada tiir ee muhiimka u ah ciidanka casriga ah: awoodda uu dalka ku difaaci karo iyo mas’uuliyadda sharci ee uu ku gudanayo difaacaas.
Dufcadda cusub ayaa loo rajeynayaa inay aqoonta iyo xirfadaha ay heleen u beddelaan adeeg qaran oo wax ku ool ah, iyadoo laga doonayo inay noqdaan ciidan ku suntan waddaniyad, anshax, daacadnimo iyo u heellanaanta difaaca Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
— DHAMMAAD —
Qaranimo Office
HQ. Toronto – Canada
Mogadishu – Somalia
Minnesota – USA
London – UK 🇬🇧
Ankara – Turkey
Jeddah – Saudi Arabia
Nairobi – Kenya
Kampala – Uganda
