Muqdisho, Qaranimo Online — 20-ka Sebtembar 2026: Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Dowladda Mareykanka ayaa kala saxiixday heshiis deeq horumarineed oo gaaraya $68.5 milyan, kaas oo lagu taageerayo waxbarashada, kobcinta dhaqaalaha, dib-u-habeynta maamulka iyo awood-siinta haweenka iyo dhallinyarada Soomaaliyeed.
Xusuusin tifaftireed: Heshiiskan waxaa magaalada Muqdisho lagu saxiixay 1-dii Oktoobar 2024. Taariikhda kore waa taariikhda dib-u-daabacaadda warbixintan ee Qaranimo Online, mana aha taariikhda heshiiska.
Heshiiska waxaa Dowladda Federaalka Soomaaliya u saxiixay Wasiirka Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha, Mudane Maxamuud Cabdiraxmaan Sheekh Faarax (Beenebeene), iyo Wasiirka Maaliyadda, Mudane Biixi Iimaan Cige. Dowladda Mareykanka waxaa matalaysay Madaxii USAID ee Soomaaliya xilligaas, Catie Lott.
Qaybaha uu heshiisku taageerayo
Deeqdan waxaa loogu talagalay in lagu ballaariyo barnaamijyada horumarineed ee wax ka qabanaya baahiyaha muhiimka ah ee bulshada Soomaaliyeed, gaar ahaan:
- Horumarinta waxbarashada aasaasiga ah;
- Kobcinta dhaqaalaha iyo abuurista fursadaha nololeed;
- Xoojinta awoodda hay’adaha dowladda;
- Hagaajinta maamulka iyo isla-xisaabtanka;
- Taageeridda adeegyada caafimaadka;
- Kordhinta ka-qaybgalka bulshada;
- Awood-siinta haweenka iyo dhallinyarada.
Heshiiska ayaa qayb ka ahaa iskaashiga muddada dheer ee Soomaaliya iyo Mareykanka, iyadoo ujeeddadiisu tahay in barnaamijyada horumarintu gaaraan bulshada ku nool magaalooyinka iyo deegaannada miyiga.
In ka badan 150,000 oo carruur ah oo laga faa’iideynayo
Qayb muhiim ah oo ka mid ah deeqda ayaa lagu ballaarinayaa barnaamijyada Waxbarashada Aasaasiga ah ee la Dardargeliyey, kuwaas oo loogu talagalay carruurta aan helin waxbarasho joogto ah ama duruufo kala duwan awgood uga haray iskuullada.
Sida qorshuhu ahaa, barnaamijyadaasi waxaa ka faa’iideysanaya in ka badan 150,000 oo carruur Soomaaliyeed ah. Waxaa sidoo kale dib loo dayactirayaa in ka badan 200 oo fasal, taas oo sannad kasta fursad waxbarasho siin karta 10,000 oo arday oo dheeraad ah.
Dayactirka fasallada iyo ballaarinta barnaamijyada waxbarashada ayaa la filayey inay fududeeyaan ciriiriga ka jira goobaha waxbarashada, isla markaana ay carruur badan u sahlaan inay helaan jawi waxbarasho oo ammaan iyo tayo leh.
Dowladnimo iyo ka-qaybgal bulsho
Deeqdu kuma koobnayn oo keliya dhismaha ama dayactirka fasallada, balse waxay sidoo kale taageeraysay xoojinta awoodda hay’adaha dowladda iyo horumarinta adeegyada dadweynaha.
Qorshuhu wuxuu xoogga saarayey in bulshadu ka qaybqaadato go’aannada saameynaya nolosheeda, iyadoo la horumarinayo wada-shaqeynta hay’adaha dowladda, bulshada rayidka ah iyo ganacsiyada gaarka loo leeyahay.
Waxaa sidoo kale mudnaan la siiyey sidii haweenka iyo dhallinyarada loogu abuuri lahaa fursado dhaqaale, aqoon-kororsi iyo hannaan ay si muuqata uga qaybqaataan horumarka dalka.
Wasiir Beenebeene: Heshiisku wuxuu ka tarjumayaa iskaashi joogto ah
Wasiir Maxamuud Cabdiraxmaan Sheekh Faarax (Beenebeene) ayaa xafladdii saxiixa ka sheegay in heshiisku muujinayo iskaashiga joogtada ah ee Soomaaliya iyo Mareykanka.
“Heshiiskani wuxuu ka tarjumayaa iskaashiga joogtada ah ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Mareykanka, kuna saleysan himilada aan wadaagno ee ah Soomaaliya adkeysi leh, barwaaqo ah oo loo dhan yahay,” ayuu yiri wasiirku.
Waxa uu intaas ku daray in deeqda lagu xoojinayo waxbarashada, maamulka iyo horumarinta dhaqaalaha, si bulshada Soomaaliyeed—gaar ahaan haweenka iyo dhallinyaradu—u helaan agab iyo fursado ay ku horumariyaan noloshooda.
Mareykanka oo adkeeyey muhiimadda iskaashiga
Catie Lott, oo xilligaas ahayd Madaxa USAID ee Soomaaliya, ayaa sheegtay in heshiisku muujinayo muhiimadda iskaashiga Soomaaliya iyo Mareykanka.
“Heshiiskani wuxuu muujinayaa muhiimadda iskaashiga u dhexeeya Mareykanka iyo Soomaaliya, iyadoo xoogga la saarayo dhisidda adkeysiga iyo xasilloonida, kobcinta dhaqaalaha iyo horumarinta hoggaamiyeyaasha mustaqbalka—haweenka iyo dhallinyarada Soomaaliyeed,” ayay tiri.
Heshiisku wuxuu sii xoojinayey ku dhowaad 18 sano oo Mareykanku taageero horumarineed ka waday Soomaaliya xilligii la saxiixayey. Taageeradaasi waxay taabanaysay waxbarashada, maamulka, caafimaadka, kobcinta dhaqaalaha iyo adkeysiga bulshada.
Horumar waara oo loo dhan yahay
Ujeeddada guud ee heshiiska ayaa ahayd in Soomaaliya laga taageero ka gudbidda ku-tiirsanaanta gargaarka degdegga ah, loona jiheeyo horumar waara oo bulshada siinaya adeegyo, xirfado iyo fursado dhaqaale.
Guusha heshiiska waxay ku xirnayd fulin hufan, isla-xisaabtan iyo in barnaamijyada loo qorsheeyey deeqdu ay si dhab ah u gaaraan carruurta, haweenka, dhallinyarada iyo bulshooyinka nugul ee loogu talagalay.
