MAGAALADA GAZA — Ugu yaraan 21 qof oo Falastiiniyiin ah, oo ay ku jiraan 11 carruur ah iyo shan haween ah, ayaa dhintay kaddib markii dhisme ay hore u waxyeelleeyeen weerarrada Israa’iil uu habeenimadii Arbacada ku dumay galbeedka magaalada Gaza.
Dhismaha waxaa degganaa qoysas Falastiiniyiin ah oo barakacayaal ahaa, kuwaas oo halkaas gabaad ka dhigtay inkasta oo la ogaa in qaab-dhismeedkiisu aad u liitay, uuna halis ugu jiray inuu dumo.
Dadka intooda badan ayaa hurdayey markii dhismuhu si lama filaan ah u dumay, iyadoo qayb ka mid ah burburku uu ku dhacay teendhooyin ku dhowaa oo ay sidoo kale degganaayeen qoysas barakacayaal ah.
Hay’adaha caafimaadka Gaza ayaa sheegay in ugu yaraan 14 qof ay dhaawacmeen. Warbixinnadii hore ayaa tirada dhimashada ku sheegay 20 qof, halka xog dambe oo ay soo saartay Wasaaradda Caafimaadka Gaza ay tirada gaarsiisay 21 qof. Associated Press
Dad badan oo markii hore lagu tuhmay inay burburka ku hoos jiraan
Masuuliyiinta Difaaca Madaniga ah ee Gaza ayaa saacadihii hore sheegay in tobannaan qof, lagana yaabo inay ku dhow yihiin 100, lagu tuhmay inay ku hoos jiraan burburka.
Kooxaha gurmadka ayaa sheegay inay maqleen codad ka imanaya burburka hoostiisa, taas oo sare u qaaday rajada laga qabay in dad nool laga soo saaro.
Samatabbixiyeyaasha, qaraabada dadka la la’aa iyo dadweynaha deegaanka ayaa gacmahooda ku qodayey burburka, sababtoo ah waxaa aad u yaraa qalabka culus ee loo baahan yahay si kor loogu qaado shubka iyo biraha dhismayaasha.
Warbixin dambe oo la soo saaray galabnimadii Arbacada ayaa sheegtay in kooxaha gurmadku soo gabagabeeyeen qodista goobta. Tirada kama dambaysta ah ayaa lagu sheegay 21 dhimasho iyo ugu yaraan 14 dhaawac, inkasta oo warbaahinta iyo hay’adaha gurmadku ay saacadihii hore soo tebiyeen tirooyin kala duwan.
Tirada qoysaska dhismaha ku noolaa ayaa sidoo kale lagu sheegay xog kala duwan. Difaaca Madaniga ah ayaa sheegay in dhowr qoys oo barakacayaal ah ay halkaas ku noolaayeen, halka warbixinno kale ay xuseen in qoysas kale ay degganaayeen teendhooyin laga dhisay hareeraha dhismaha.
Gurmad lagu sameeyey xaalado aad u adag
Raed al-Dahshan, madaxa adeegga Difaaca Madaniga ah ee magaalada Gaza, ayaa intii hawlgalku socday sheegay inay weli jireen rajooyin lagu heli karo dad nool, maadaama codad laga maqlayey burburka hoostiisa.
Hay’adaha Qaramada Midoobay iyo hay’adda gargaarka Masar ayaa qayb ka qaatay hawlaha gurmadka. Hase yeeshee, samatabbixiyeyaashu waxay sheegeen in hawlgalku aad u adkaa, sababtoo ah qalabka qodista, wiishashka iyo shidaalka ayaa aad u yaraa. Reuters
Masuuliyiinta Falastiiniyiinta iyo kuwa Qaramada Midoobay ayaa qalab yaraanta ku eedeeyey xannibaadaha Israa’iil ay ku soo rogtay gelitaanka mashiinnada culus ee Gaza. Israa’iil waxay sheegtay in xaddidaadaha qaarkood looga gol leeyahay in qalabka laga ilaaliyo inuu gacanta u galo kooxaha hubeysan, halka hay’adda COGAT ay sheegtay in siyaasadda dowladda Israa’iil ay oggolaanayso gelitaanka mashiinnada culus.
Si kastaba ha ahaatee, warbixinnadu waxay tilmaamayaan in tiro aad u yar oo cagafyo iyo qalab culus ah ay gudaha Gaza ka shaqaynayaan, taas oo gaabis ku keentay samatabbixinta, qaadista burburka iyo soo saaridda meydadka ku hoos jira dhismayaasha dagaalku dumiyey.
Qoysaska oo ku nool dhismayaal halis ah
Musiibadan ayaa iftiiminaysa xaaladda halista ah ee ay ku nool yihiin qoysas badan oo Falastiiniyiin ah, kuwaas oo gabaad ka dhigtay guryo qayb ahaan burbursan ama dhismayaal laga tegay.
Difaaca Madaniga ah ee Gaza ayaa sheegay in qoysas ay weli ku nool yihiin ilaa 2,000 oo dhisme oo ay waxyeelleeyeen duqaymaha Israa’iil. Qiyaastii 400 oo ka mid ah dhismayaashaas ayaa lagu tilmaamay inay si gaar ah khatar ugu jiraan inay dumaan, gaar ahaan marka ay dhacaan roobab, dabaylo xooggan ama weerarro kale.
Qiimayn uu Golaha Qaxootiga Norway sameeyey bishii Maarso ayaa lagu ogaaday in in ka badan shan meelood meel dhismayaasha la baaray ee magaalada Gaza aysan lahayn adkaysi qaab-dhismeed oo lagu kalsoonaan karo.
Si kastaba ha ahaatee, qoysas badan ayaa sheegaya inaysan haysan meel kale oo ay degaan. Xeryaha teendhooyinka ayaa ciriiri ah, teendhooyin cusubna way yar yihiin, halka kirada iyo qiimaha dhulalka bannaan ay sare u kaceen.
Qaar ka mid ah dadka deggan dhismayaasha waxyeellaysan ayaa sheegay inay garanayaan khatarta, balse ay doorbidayaan inay ku jiraan meel derbi iyo saqaf leh halkii ay bannaanka ku noolaan lahaayeen.
Dib-u-dhiska Gaza oo hakad ku jira
Dib-u-dhis ballaaran kama bilaaban Gaza tan iyo markii heshiiska xabbad-joojinta la gaaray bishii Oktoobar 2025. Israa’iil waxay sheegtay inaysan oggolaan doonin dib-u-dhis buuxa ilaa Xamaas hubka dhigto.
Qaramada Midoobay ayaa ku qiyaastay in dagaalku Gaza ka abuuray ku dhowaad 61 milyan oo tan oo burbur iyo qashin dhisme ah, kuwaas oo qaadistoodu qaadan karto sannado.
Xabbad-joojintu waxay yaraysay dagaalladii ballaarnaa, balse si buuxda uma joojin weerarrada iyo rabshadaha. Israa’iil iyo Xamaas ayaa midba midka kale ku eedeeyey jebinta heshiiska, iyadoo dadaalladii lagu gaari lahaa nabad joogto ahi ay horumar kooban sameeyeen.
Burburka dhismahan ayaa muujinaya in khatarta dagaalku aysan ku koobnayn oo keliya weerarrada tooska ah. Dhismayaasha horay loo waxyeelleeyey, qalab yaraanta gurmadka iyo hoy la’aanta baahsan ayaa weli halis ku haya kumannaan qoys oo ku nool gudaha Gaza.
