Muqdisho, Soomaaliya – May 13, 2026 – Magaalada Muqdisho ayaa maanta martigelisay kulan siyaasadeed oo si weyn indhaha loogu wada hayay, kaas oo dhexmaray Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo xubno ka tirsan mucaaradka siyaasadeed, iyadoo kulankaasi loo arko mid kamid ah dadaalladii ugu dambeeyay ee lagu dejinayo xiisadda siyaasadeed ee sii xoogeysaneysa.
Kulanka oo ka dhacay Xarunta JOC ee ku dhex taalla xerada Xalane ayaa waxaa dowladda ku matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud iyo Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Soomaaliya, halka mucaaradka ay hormuud u ahaayeen Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sharif Sheikh Ahmed iyo Madaxweynaha Puntland Said Abdullahi Deni. Waxaana kulanka sidoo kale goob joog ka ahaa xubno ka socda beesha caalamka.
Kulanka oo Xambaarsanaa Xiisad Siyaasadeed oo Qoto Dheer
Inkasta oo kulanka maanta lagu tilmaamay “is-arag hordhac ah,” haddana wuxuu xambaarsanaa culays siyaasadeed oo aad u weyn, maadaama uu kusoo aaday xilli ay cirka isku sii shareerayaan khilaafaadka ka dhashay hannaanka doorashooyinka, dastuurka iyo kala aragti duwanaanta ku saabsan mustaqbalka siyaasadeed ee dalka.
Dhinacyada ayaa la sheegay inay dood adag ka yeesheen nooca doorasho ee Soomaaliya ay u gudbeyso, awood qeybsiga siyaasadeed iyo sida loo maareynayo marxaladda kala guurka ah ee dalka galay. Ilo xog ogaal ah ayaa sheegaya in kulanka lagu soo qaaday cabashooyin iyo walaacyo ay mucaaradku ka qabaan jihada siyaasadeed ee dowladda hadda jirta.
Mucaaradka ayaa hore dhowr jeer ugu eedeeyay dowladda inay isku dayeyso inay si gaar ah u maamusho geeddi-socodka doorashooyinka, halka dowladda Federaalka ay ku doodayso inay ka shaqeyneyso hirgelinta dimuqraadiyad dhab ah iyo doorasho qof iyo cod ah.
Beesha Caalamka oo Walaac Ka Muujisay Xiisadda
Wararka kasoo baxaya kulanka ayaa tilmaamaya in xubnaha beesha caalamka ee goob joogga ahaa ay si dhow ula socdaan xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya, gaar ahaan iyadoo laga cabsi qabo in khilaafka siyaasadeed uu saameyn ku yeesho amniga iyo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.
Diblomaasiyiin iyo daneeyayaal caalami ah ayaa la rumeysan yahay inay ku boorinayaan dhinacyada inay muujiyaan tanaasul siyaasadeed, isla markaana laga fogaado tallaabo kasta oo horseedi karta qalalaase ama kala qeybsanaan cusub.
Kulanka Maanta Maxaa Laga Dheehan Karaa?
Inkasta oo aan war-murtiyeed rasmi ah laga soo saarin kulanka maanta, haddana waxa muuqata in labada dhinac ay muujiyeen diyaar garow ku saabsan sii wadista wadahadallada. Kulanka ayaa kusoo dhammaaday in la ballamo kulan kale oo berri sii socda, iyadoo dhinacyadu ay la tashiyo kula laabanayaan xubnaha iyo taageerayaashooda siyaasadeed.
Falanqeeyayaal siyaasadeed ayaa aaminsan in kulankan uu yahay tijaabo muhiim ah oo lagu ogaanayo in dowladda iyo mucaaradku awood u leeyihiin inay xal siyaasadeed ku gaaraan miiska wadahadalka, halkii ay xaaladdu u leexan lahayd is-mariwaa siyaasadeed oo cusub.
Soomaaliya oo Ku Jirta Marxalad Xasaasi ah
Soomaaliya ayaa maanta wajahaysa marxalad siyaasadeed oo xasaasi ah, iyadoo dhinac laga wado dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab, halka dhinaca kale ay jiraan khilaafyo siyaasadeed oo la xiriira dastuurka, doorashooyinka iyo awood qaybsiga dowladda Federaalka iyo dowlad goboleedyada.
Kulamada noocan oo kale ah ayaa loo arkaa kuwo muhiim u ah badbaadinta xasilloonida dalka iyo xaqiijinta in geeddi-socodka siyaasadeed uu ku socdo wadahadal iyo is-afgarad, halkii uu uga gudbi lahaa xiisad iyo isku dhac siyaasadeed.
Ugu dambeyn, indhaha shacabka Soomaaliyeed iyo beesha caalamka ayaa hadda ku wajahan natiijada kasoo baxda wadahadallada socda, kuwaas oo go’aamin kara jihada siyaasadeed ee Soomaaliya bilaha soo socda.
