Hordhac
Muddooyinkii u dambeeyay, caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho waxaa isa soo taraya dhaqdhaqaaq dhalinyaro oo ay hormuud u yihiin dhalinyaro is-xilqaantay oo u istaagay nadaafadda, bilicda iyo badbaadada deegaanka. Dhalinyaradan oo aan ku shaqayn magaca urur rasmi ah, balse isu abaabulay si mutadawacnimo ah, ayaa laga arkayaa xaafado iyo goobaha ugu mashquulka badan magaalada, iyagoo si toos ah gacanta ula galaya qashinka, wacyigelin sameynaya, isla markaana bulshada ku dhiirrigelinaya mas’uuliyad wadajir ah.
Dhaqdhaqaaqan ayaa si gaar ah looga dareemay Xeebta Liido, iyo degmooyinka gobolka Banaadir, kuwaas oo ah goobo ay dadku si joogto ah isugu yimaadaan.
Sida uu u shaqeeyo dhaqdhaqaaqa
Dhalinyaradan is-xilqaantay ma sugaan miisaaniyad ama amar rasmi ah. Waxay ku shaqeeyaan:
-
Is-abaabul bulsho
-
Qalab is-soo ururin (bacaha qashinka, galoofyada, gaadiid yar)
-
Ka-qaybgal toos ah oo gacanta ah
Inta badan, hal ama dhowr dhalinyaro oo firfircoon ayaa noqda hormuud abaabul, kuwaas oo dadka ku wargeliya waqtiga iyo goobta nadiifinta.
Cida Ay Yihiin iyo Sida Ay U Shaqeeyaan
Kooxdan waa mid ka mid ah kooxaha dhalinyarada Soomaaliyeed ee si is-xilqaan ah uga shaqeeya nadaafadda magaalada. Sida muuqata, waxaa ka muuqda:
-
Abaabul nadaafadeed oo looga shaqeeyo meelaha dadka tirada badan ay ku badan yihiin, sida Xeebta Liido iyo isgoysyada
-
Wacyigelin bulsho oo la xiriirta ilaalinta caafimaadka, nadaafadda iyo deegaanka
-
Muqaalo loogu talagalay baraha bulshada, oo ay ku jiraan videos TikTok, sawirro Instagram iyo fariimo Facebook ah si loo dhiirrigeliyo bulsho ballaaran
Warbixino kooban oo laga helayo baraha Facebook ayaa muujinaya in kooxdan ay caan ka yihiin bulshada dhexdeeda, iyadoo dad badan ay ka faalloodaan dadaalka ay ku bixinayaan nadaafadda, waxaana loogu yeeraa dhalinyaro bulshadooda u heelan.
Bulshada Sida Ay U Arkaan Dhalinyaradan
1. Taageero iyo bogaadin:
Qaar badan oo ka mid ah shacabka Muqdisho ayaa Xafso Xilkas u arka hormuudyo bulsho oo wax ku biirinaya bilicda magaalada iyo caafimaadka deegaanka. Waxaa la sheegaa in muuqaallada ay soo dhajiyaan ay saameyn wanaagsan ku yeeshaan dadka daawanaya, isla markaana kor u qaadaan dareenka nadaafadeed ee bulshada.
2. Ka-qaybgal bulsho sii kordhaya:
Muuqaallada baraha bulshada ee ay dhallinyaradu baahiyaan ayaa waxay dhalisay in dadka deegaanka ay iyaguna ka qeybgalaan hawlaha nadiifinta, taasina ay noqoto dhaqdhaqaaq bulsho oo wadajir ah.
3. Su’aalo iyo dhaliil:
In kasta oo taageero badan jirto, waxaa jira su’aalo ay qaarkood bulshadu qabaan sida: “Ma dowladdu wax uga qabaneysaa nadaafadda si rasmi ah?” ama “Ma noqon kartaa hawshan mid nidaamsan oo joogto ah?” Su’aalahan waxay ka tarjumayaan baahida loo qabo in shaqada dhallinyaradu ay la jaanqaado dadaallada dowladda ee adeegyada nadaafadda iyo sharciyeynta.
Dowladda iyo Hay’adaha Kala Duwan Sida Ay U Arkaan
Hay’adaha qaar iyo mas’uuliyiinta dowladda ayaa muujiyay soo dhaweeyn ay u hayaan dhaq-dhaqaaqan dhalinyarada, iyagoo xusay inuu mid kor u qaadayo mas’uuliyadda muwaadinnimo iyo in bulshadu ay kaalin ka qaadato hagaajinta nolol maalmeedka magaalada. Waxaa la sheegaa in taageerada bulshada ay ka qayb qaadan karto in dowladda iyo hay’adaha deegaanka ay si ka wanaagsan u hormariyaan qorshayaasha nadaafadda iyo qashin-qubka ee rasmiga ah.
Doorka Baraha Bulshada
Mid ka mid ah sababaha ugu waaweyn ee dhaqdhaqaaqan u guuleystay waa isticmaalka baraha bulshada. Dhalinyaradu waxay si joogto ah u adeegsadaan:
-
TikTok – muuqaallo gaagaaban oo muujinaya “ka hor iyo ka dib” nadaafadda
-
Instagram – sawirro iyo muuqaal sheekooyin dhiirrigelin ah
-
Facebook – wacyigelin, qoraallo iyo faafin ballaaran
-
Telegram – abaabul gudaha ah iyo isku-xirnaan mutadawiciinta
Barahani waxay noqdeen aalad lagu muujiyo dadaalka, lagu helo taageero bulsho, laguna beddelo fikradda ah in nadaafaddu tahay shaqo cid gaar ah u taal.
Saameynta Magaalada
Goobaha la nadiifiyay waxaa si muuqata uga muuqda:
-
Bilic soo hagaagtay
-
Qashin yaraan
-
Dareen badbaado iyo nadaafad
Arrintan waxay si gaar ah muhiim ugu tahay goobaha dalxiiska sida Xeebta Liido, oo ah astaan muhiim u ah Muqdisho.
Doorka Dhalinyarada iyo Mustaqbalka Dalka
Dhaqdhaqaaqa dhalinyarada is-xilqaantay ee nadaafadda Muqdisho ma aha oo kaliya nadiifin waddooyin iyo goobo dadweyne, balse waa tusaale muujinaya awoodda dhallinyarada Soomaaliyeed.
Dhalinyaradu waa lafdhabarka dalka, waana jiilka beddeli kara jihada mustaqbalka. Waxay noqon karaan hoggaan dhalin kara isbeddel bulsho, ganacsi iyo siyaasadeed, haddii la siiyo fursad, kalsooni iyo dhiirrigelin ku filan.
Haddii la taageero oo la dhiirrigeliyo dhalinyaradan maanta u istaagay nadaafadda iyo wacyigelinta, waxay noqon karaan hoggaanka cusub ee dalka berrito. Waa dhalinyaro muujiyay ficil, mas’uuliyad iyo jaceyl ay u qabaan dalkooda, taas oo ah saldhigga hoggaan wanaagsan.
Waxaa la hubaa in dhalinyaro sidaan u fikiraya, una shaqeynaya, ay keeni karaan siyaasad waarta oo loo dhan yahay, kuna dhisan adeeg bulsho, cadaalad iyo horumar. Nadaafadda ay maanta ka shaqeynayaan waa tallaabada ugu horreysa ee hoggaan ku dhisan ficil, balse berri waxay noqon kartaa hoggaan beddela habka loo fikiro loona hoggaamiyo dalka.
Gunaanad
Dhalinyarada is-xilqaantay ee nadaafadda Muqdisho waxay muujiyeen in isbeddelka weyn uu ka bilaabmo tallaabo yar. Iyagoo aan haysan miisaaniyad ama amar rasmi ah, haddana waxay abuureen wacyi, midnimo, iyo rajo cusub.
Muqdisho nadiif ah waa mas’uuliyad wadajir ah, balse sidoo kale waa bilowga hoggaan cusub.
Haddii dhalinyarada maanta shaqeynaya la garab istaago, la dhiirrigeliyo, lana aamino, mustaqbalka dalka wuxuu noqon karaa mid ka ifaya sida waddooyinka ay maanta nadiifinayaan.
