Abiy Axmed, oo maanta la hadlay baarlamaanka Itoobiya, ayaa sheegay in Itoobiya aysan marnaba ka tanaasuli doonin hammigeeda ku aaddan helitaanka marin badeed. Wuxuu tilmaamay in ay tahay wax ka soo horjeeda caqliga iyo xeerarka dabiiciga ah in la yiraahdo Itoobiya bad uma baahna, isagoo adkeeyay in Badda Cas ay laf-dhabar u tahay danaha istiraatiijiga ah ee dalkiisa.
Sidoo kale, wuxuu sheegay in Itoobiya aysan raadinayn marin ay ku hesho xoog ama dagaal, balse ay doonayso xal ku dhisan wada-hadal iyo dan wadaag. Abiy Axmed ayaa tusaale u soo qaatay sida Israa’iil ay u aragto Buuraleyda Golan Heights arrin amni, isaga oo sheegay in sidaas oo kale ay Itoobiya u aragto Badda Cas arrin si toos ah ugu xiran danteeda qaranka.
Itoobiya iyo Eritrea
Ra’iisul Wasaare Abiy oo ka jawaabayay su’aalo ay weydiiyeen mudanayaasha baarlamaanka ka weydiiyeen arrinta Eritrea ayaa sheegay in ciidamada Eritrea ay wadeen bililiqo ballaaran oo ay ku jiraan warshado ay biliqaysteen xilligii uu socday dagaalka waqooyiga Itoobiya.
Sidoo kale wuxuu sheegay in xiriirka Itoobiya iyo Eritrea uu xumaaday, isagoo sheegay in Eritrea aysan raali ka ahayn saxiixa heshiiska Pretoria.
“Sidee heshiis loola geli karaa [ TPLF] iyadoo aan TPLF meesha ka baxayn,” ayuu yiri.
Waxa uu sheegay in Itoobiya ay dhowr jeer u dirtay magaalada Asmara saraakiil ka tirsan dowladda si ay u soo celiyaan hantidii laga dhacay dagaalkii Tigray, isla markaana ay joojiyaan bililiqada.
“Markii aanu gaarnay magaalada Adigrat waxaan ugu tagnay warshadii dawooyinka oo la furfurtay, wixii aan laga guurinna waa la duminayay, xaaladuna waxa ay gaartay halkii ugu saraysay, laakiin wakhtigaas dawladda Itoobiya awood uma lahayn in ay ka hortagto.
Biyo xireenka GERD
Abiy Axmed wuxuu mar kale ka hadlay arrinta biyo xireenka weyn ee Itoobiya, wuxuuna ku celiyey in aysan jirin wax deyn ah ama kaalmo ah oo ay ka heleen dhinacna intuu lagu guda jiray dhismaha biyo xireenka.
“Waa mashruuc ku suuragalay go’aankii geesiyaasha Itoobiyaanka ahaa, iyo dadaalka ay muujiyeen dadka reer Itoobiya gudaha iyo dibaddaba” ayuu yiri Ra’iisul Wasaaraha oo carrabka ku dhuftay in aan wax deyn ah ama gargaar ah lagu qaadan dhismaha biyo xireenka.
Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku celceliyay dhawaan in dalkiisu uu maalgeliyey dhismaha biyo xireenka Grand Renaissance Dam (GERD), jawaabta Ra’iisul Wasaare Abiy-na waxay daba socotaa arrintaas.
Ra’iisul Wasaaraha ayaa u sheegay Xildhibaanada Baarlamaanka in aysan joogsan ka shaqeynta Mashaariicda waaweyn ee Itoobiya; Waxa uu sidoo kale sheegay in la bilaabay dhismaha mid ka mid ah garoomada diyaaradaha ee ugu waaweyn Afrika.
