Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa lagu soo warramayaa inay qorsheynayso sidii dalka dib loogu soo celin lahaa ku dhowaad 1,900 oo muwaadiniin Soomaaliyeed ah oo hadda ku sugan dalka Jarmalka, kuwaas oo la sheegay inaysan haysan oggolaansho sharci ah oo ay si joogto ah ugu degganaadaan dalkaas.
Qorshahan, oo sida wararku sheegayaan la filayo inuu billowdo bisha Oktoobar, ayaa qeyb ka noqonaya dadaallada ay labada dowladood ku maaraynayaan arrimaha socdaalka iyo soo-celinta muwaadiniinta Soomaaliyeed ee aan helin sharciga degenaanshaha Jarmalka.
Warbaahinta maxalliga ah ayaa baahisay in dadka la qorsheynayo in la soo celiyo aan hal mar la wada keeni doonin, balse dib-u-celintooda loo fulin doono marxalado kala duwan. Arrintan ayaa la sheegay inay ka dhalatay wadahadallo iyo is-afgaradyo dhexmaray saraakiil ka kala socday Soomaaliya iyo Jarmalka, kuwaas oo ku saabsanaa fududeynta soo-laabashada muwaadiniinta aan haysan oggolaanshaha joogitaanka dalka Jarmalka.
Si kastaba, weli lama shaacin faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan heshiisyada ama habraacyada ay labada dhinac ku fulinayaan qorshahan. Sidoo kale, ma cadda in dhammaan dadka tiradooda lagu sheegay 1,900 ay haystaan go’aanno kama dambeys ah oo masaafurin ah iyo in tiradaasi ay ku jiraan dad dacwadahooda socdaalka weli dib-u-eegis lagu hayo.
Xog rasmi ah oo laga soo xigtay Baarlamaanka Jarmalka ayaa muujinaysa in tirada Soomaalida laga soo masaafuriyay dalkaas ay aad u koobnayd saddexdii sano ee u dambeysay. Intii u dhaxaysay 2023 iyo 2025, waxaa Jarmalka laga soo celiyay wadar ahaan 77 qof oo Soomaali ah.
Sanadkii 2023 waxaa la masaafuriyay 19 qof, halka 2024 la soo celiyay 12 qof. Tirada ayaa kor u kacday sannadkii 2025, markaas oo la sheegay in 46 qof dib loogu soo celiyay Soomaaliya. Marka la barbar dhigo tirooyinkan, qorshaha hadda la hadal-hayo wuxuu muujinayaa koror aad u weyn oo ku iman kara tirada dadka dib loo soo celinayo.
Haddii qorshaha lagu soo celinayo ku dhowaad 1,900 qof uu u hirgalo sida la sheegay, wuxuu noqon karaa mid ka mid ah hawlgalladii ugu ballaarnaa ee muwaadiniin Soomaaliyeed looga soo celiyo Jarmalka muddooyinkii ugu dambeeyay. Tallaabadaasi waxay u baahan doontaa diyaar-garow dhinacyada soo-dhoweynta, hoyga, caafimaadka, tababarrada xirfadaha iyo dib-u-dhexgalka bulshada.
Waxaa sidoo kale laga yaabaa inay caqabado dheeraad ah ku keento dadka dalka kusoo laabanaya, gaar ahaan helitaanka shaqooyin iyo adeegyada aasaasiga ah, xilli ay Soomaaliya weli wajahdo duruufo dhaqaale, shaqo-la’aan iyo xaalado bani’aadannimo. Sidaas darteed, waxaa muhiim noqon doonta in dadka lasoo celinayo loo diyaariyo taageero ka caawisa inay dib ula qabsadaan nolosha dalka.
Dhanka kale, dowladaha Soomaaliya iyo Jarmalka midkoodna weli si rasmi ah uma xaqiijin tirada 1,900 qof, xilliga rasmiga ah ee hawlgalku bilaabanayo, tirada duullimaadyada la qorsheeyay iyo xaaladda sharci ee qof kasta. Sidaas awgeed, xogta hadda la hayo waxay weli ku salaysan tahay warbixinno ay baahiyeen warbaahinta, iyadoo laga sugayo labada dowladood inay soo saaraan war rasmi ah oo caddeynaya qorshaha iyo qaabka loo fulinayo.
