Washington, Qaranimo Online — 20-ka Sebtembar 2026: Dowladda Mareykanka ayaa soo afjartay cunaqabateyntii dhaqaale ee lagu soo rogay Ciidamada Difaaca Eritrea, xisbiga talada haya ee People’s Front for Democracy and Justice (PFDJ), shirkado iyo mas’uuliyiin sare, kaddib markii uu dhacay Amarkii Fulinta ee tirsigiisu yahay 14046 oo saldhig sharci u ahaa tallaabooyinkaas.
Xafiiska Maamulka Hantida Shisheeye ee Wasaaradda Maaliyadda Mareykanka (OFAC) ayaa sheegay inuu Liiska Dadka iyo Hay’adaha Sida Gaarka ah Loo Xannibay, ee loo yaqaanno SDN List, ka saaray dhammaan shakhsiyaadkii iyo hay’adihii lagu magacaabay Amarka Fulinta 14046.
Tallaabadan waxay si rasmi ah u soo afjaraysaa xayiraadihii lagu dhaqangeliyey amarkaas, kuwaas oo muddo ku dhow shan sano saarnaa hay’adaha muhiimka ah ee Eritrea iyo qaar ka mid ah saraakiisha sare ee dalkaas.
Hay’adaha iyo mas’uuliyiinta laga saaray liiska
Dadka iyo hay’adaha laga qaaday cunaqabateynta waxaa ka mid ah:
- Ciidamada Difaaca Eritrea;
- Xisbiga talada haya ee PFDJ;
- Red Sea Trading Corporation;
- Hidri Trust;
- Abraha Kassa Nemariam;
- Hagos Ghebrehiwet W. Kidan.
OFAC ayaa sidoo kale boggeeda internetka ka saartay tilmaamihii, rukhsadihii iyo su’aalihii sida joogtada ah loo weydiin jiray ee la xiriiray barnaamijka cunaqabateynta Itoobiya.
Ka saarista liiska waxay ka dhigan tahay in hantida shakhsiyaadka iyo hay’adahaas aan mar dambe loo xannibi doonin keliya sababo la xiriira Amarka Fulinta 14046. Sidoo kale, muwaadiniinta iyo shirkadaha Mareykanka kama mamnuucna inay macaamil la sameeyaan dhinacyadaas iyagoo ku saleynaya amarkii hadda dhacay.
Hase yeeshee, tallaabadani macnaheedu ma aha in si toos ah loo qaaday dhammaan xayiraadaha kale ee Mareykanka ee laga yaabo inay saameeyaan Eritrea, Itoobiya ama shakhsiyaad gaar ah. Xayiraad kasta oo lagu soo rogay sharci ama barnaamij kale waxay u baahan tahay in si gaar ah loo qiimeeyo.
Maxay ahaayeen cunaqabateyntii 2021?
Madaxweynihii Mareykanka Joe Biden ayaa 17-kii Sebtembar 2021 saxiixay Amarka Fulinta 14046, isagoo xaaladda ka jirtay waqooyiga Itoobiya ku tilmaamay khatar aan caadi ahayn oo ku wajahan amniga qaranka iyo siyaasadda arrimaha dibadda ee Mareykanka.
Amarku wuxuu xusay rabshado baahsan, xadgudubyo culus oo ka dhan ah xuquuqda aadanaha, rabshado ku salaysan qowmiyad, kufsi iyo tacaddiyo kale oo jinsiyeed, weerarro lagu qaaday rayidka iyo carqaladeynta gaarsiinta gargaarka bani’aadannimo. Amarka Fulinta 14046
Colaadda Tigray waxay billowday bishii Nofeembar 2020, markii dagaal uu dhexmaray ciidamada Dowladda Federaalka Itoobiya iyo xoogaggii ku xirnaa Tigray People’s Liberation Front (TPLF). Ciidamada Eritrea ayaa dagaalka ku taageeray ciidamada Dowladda Itoobiya.
Mareykanka iyo hay’adaha xuquuqda aadanaha ayaa ciidamada dagaalka ku lugta lahaa ku eedeeyey xadgudubyo ka dhan ah rayidka. Eritrea waxay muddo dheer diiddanayd qaar badan oo ka mid ah eedeymahaas, iyadoo cunaqabateynta ku tilmaantay mid siyaasadaysan oo aan caddaalad ku dhisnayn.
Cunaqabateynta oo la ballaariyey
12-kii Nofeembar 2021, Wasaaradda Maaliyadda Mareykanka ayaa cunaqabateyn ku soo rogtay Ciidamada Difaaca Eritrea, PFDJ, Hidri Trust, Red Sea Trading Corporation iyo laba mas’uul oo sare.
Hantidii ay dhinacyadaasi ku lahaayeen Mareykanka ama gacanta ugu jirtay hay’ado Mareykan ah ayaa la xannibay, halka muwaadiniinta iyo shirkadaha Mareykanka laga mamnuucay inay la sameeyaan macaamillo aan fasax gaar ah loo haysan.
Maamulka Madaxweyne Biden wuxuu sheegay in tallaabooyinkaasi jawaab u ahaayeen doorka ay hay’adaha Eritrea ku lahaayeen colaadda waqooyiga Itoobiya iyo caqabadihii hortaagnaa xabbad-joojinta iyo gaarsiinta gargaarka bani’aadannimo.
Dagaalkii waaweynaa ee Itoobiya wuxuu yaraaday kaddib heshiiskii Pretoria ee bishii Nofeembar 2022, kaas oo dhexmaray Dowladda Federaalka Itoobiya iyo TPLF. Eritrea kama mid ahayn dhinacyadii sida rasmiga ah u saxiixay heshiiskaas.
Sidee ayuu amarku ku dhacay?
Amarka Fulinta 14046 wuxuu ku dhisnaa xaalad degdeg ah oo qaran, taas oo sida uu dhigayo sharciga Mareykanku u baahan in sannad kasta dib loo cusbooneysiiyo.
Bishii Sebtembar 2025, xaaladda degdegga ah waxaa lagu kordhiyey hal sano oo kale, ilaa 17-ka Sebtembar 2026. Maadaama aan markan la shaacin cusbooneysiin kale, xaaladdii degdegga ahayd iyo awooddii sharci ee ku dhisnayd amarka ayaa dhacday. Federal Register
Sidaas darteed, tallaabada OFAC ma ahayn oo keliya dib-u-eegis lagu sameeyey shaqsiyaad gaar ah; waxay ka dhalatay dhammaadka saldhiggii sharci ee dhammaan magacaabistii lagu sameeyey Amarka Fulinta 14046.
Eritrea oo soo dhaweysay go’aanka
Wasaaradda Warfaafinta Eritrea ayaa soo dhaweysay tallaabada Mareykanka, iyadoo sheegtay in cunaqabateyntii 2021 aysan lahayn sabab macquul ah, isla markaana ay dalka u geysatay waxyeello aan la qiyaasi karin.
Wasaaraddu waxay sheegtay in go’aanka cusub uu noqon karo tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo xiriir wax-ku-ool ah iyo iskaashi dhexmara Asmara iyo Washington.
“Go’aanka wanaagsan ee hadda lagu qaaday cunaqabateynta waxaa la filayaa inuu noqdo tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo xiriir wax-ku-ool ah iyo iskaashi dhex mara Eritrea iyo Mareykanka,” ayay sheegtay Wasaaradda Warfaafinta Eritrea. Wasaaradda Warfaafinta Eritrea
Bilow cusub oo xiriirka labada dal ah?
Go’aanka ayaa kusoo beegmaya xilli ay sii kordhayso muhiimadda istiraatiijiga ah ee Badda Cas iyo marinka Bab al-Mandab. Eritrea waxay leedahay xeeb dheer iyo dekedo ku yaalla meel u dhow mid ka mid ah marinnada ganacsiga badda ee ugu muhiimsan dunida.
Warbaahinta Mareykanka ayaa sheegtay in qaadista cunaqabateyntu ay timid xilli Washington ay si dhow ula socoto ammaanka Badda Cas iyo khataraha saameyn kara isu-socodka maraakiibta caalamiga ah. Si kastaba, Dowladda Mareykanka ma aysan sheegin in arrimahaas ay yihiin sababta rasmiga ah ee uu u dhacay Amarka Fulinta 14046. Associated Press
Dhammaadka cunaqabateyntan wuxuu fursad siin karaa dib-u-hagaajinta xiriirka Asmara iyo Washington, balse mustaqbalka xiriirka labada dal wuxuu ku xirnaan doonaa wadahadallada diblomaasiyadeed, xaaladda xuquuqda aadanaha, amniga gobolka iyo siyaasadda Mareykanka ee Geeska Afrika.
