Addis Ababa — Qaranimo Online — 17-ka Sebtembar 2026 – Safaaradda Mareykanka ee magaalada Addis Ababa ayaa soo saartay digniin amni oo ku saabsan khataro suurtagal ah oo ka dhan ah dadka ajnabiga ah, oo ay ku jiraan muwaadiniinta Mareykanka, kuwaas oo ka jira Gobolka Doolo ee Dowlad-Deegaanka Soomaalida Itoobiya.
Safaaradda ayaa muwaadiniinta Mareykanka kula talisay inaysan u safrin deegaannada uu digniintu khuseeyo, iyadoo sheegtay in xaaladda amni ay sababtay in xayiraado cusub lagu soo rogo safarrada shaqaalaha Dowladda Mareykanka.
Sida lagu sheegay digniinta amniga ee la soo saaray 16-kii Sebtembar, shaqaalaha Dowladda Mareykanka looma oggola inay u safraan Gobolka Doolo—oo sidoo kale loo qoro Dollo—haddii aysan haysan oggolaansho gaar ah.
Safaaradda ayaa muwaadiniinta Mareykanka ku boorrisay inay ka fogaadaan deegaanka, feejignaadaan, iska ilaaliyaan goobaha ay dadku ku badan yihiin, si dhow ula socdaan xaaladda amniga, isla markaana diyaarsadaan qorshe ay kaga bixi karaan aagga haddii xaaladdu kasii darto.
Digniintu ma aysan faahfaahin nooca khatarta la helay, cidda loo malaynayo inay ka dambayn karto iyo in weerar gaar ahi dhacay. Sidoo kale, lama sheegin muddada ay xayiraadda safarku jiri doonto.
Inkastoo faahfaahin kooban laga bixiyay khatarta, go’aanka lagu xaddiday safarrada shaqaalaha Dowladda Mareykanka wuxuu muujinayaa in safaaraddu xaaladda u aragto mid u baahan taxaddar dheeraad ah.
Goob istiraatiiji ah oo ku dhow xadka Soomaaliya
Gobolka Doolo wuxuu ku yaalla dhinaca bari ee Dowlad-Deegaanka Soomaalida Itoobiya, wuxuuna xuduud la wadaagaa Soomaaliya. Gobolka oo horey loogu yaqaannay Wardheer ama Werder ayaa leh dhul ballaaran oo ay ku nool yihiin bulshooyin u badan xoolo-dhaqato.
Qaar badan oo ka mid ah deegaannada gobolka ayaa ah kuwo fogfog, waxaana ku xaddidan gaadiidka, isgaarsiinta iyo adeegyada dowladda. Arrimahaas waxay adkayn karaan helitaanka gargaar degdeg ah marka ay dhacaan xaalado amni ama caafimaad.
U dhowaanshaha xadka Soomaaliya ayaa ka dhigaya Doolo goob ay si dhow ula socdaan hay’adaha ammaanka Itoobiya iyo ururrada caalamiga ah. Dadka, xoolaha iyo badeecadaha ganacsiga ayaa si joogto ah uga gudba xadka, halka baaxadda dhulka iyo deegaannada kala fogfog ay adkayn karaan kormeerka dhaqdhaqaaqyada xuduudaha.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa horey uga digtay safarrada deegaannada Itoobiya ee ku dhow xadka Soomaaliya, iyadoo sabab uga dhigtay khataraha argagixisada, afduubka, weerarrada xuduudaha isaga gudba, colaadaha hubaysan iyo miinooyinka dhulka lagu aaso.
Digniin hore oo la soo saaray 27-kii Agoosto ayaa sidoo kale looga digay safarrada gobollada Liibaan, Afdheer, Shabeelle iyo Qoraxey ee Dowlad-Deegaanka Soomaalida. Shaqaalaha Dowladda Mareykanka ayaa looga baahan yahay oggolaansho gaar ah ka hor inta aysan u safrin deegaannadaas.
Doolo ee Itoobiya iyo Doolow ee Soomaaliya waa laba deegaan oo kala duwan
Gobolka Doolo ee Itoobiya waa inaan lagu khaldin degmada Doolow ee Gobolka Gedo ee Soomaaliya. Inkastoo magacyada labada goobood ay isu dhow yihiin, labaduba ku yaallaan aagagga xuduudaha, haddana waa laba maamul-deegaan oo kala duwan.
Magaalada Doolow ee Soomaaliya ayaa dhowaan wajahday xiisado siyaasadeed iyo kuwo amni oo la xiriira khilaafka u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubbaland.
Hase yeeshee, digniinta Safaaradda Mareykanka ee 16-ka Sebtembar waxay si gaar ah u khusaysaa Gobolka Doolo ee gudaha Itoobiya. Safaaraddu digniinteeda kuma xiriirin dhacdooyinkii dhowaan laga soo sheegay degmada Doolow ee Soomaaliya.
Sidaas darteed, ma jiraan xog la xaqiijiyay oo muujinaysa in dhacdooyinka ka dhacay Doolow ay sabab u yihiin digniinta laga soo saaray Doolo ee Itoobiya.
Xaaladda amniga ee gobolka
Dowlad-Deegaanka Soomaalida Itoobiya wuxuu xuduudo dhaadheer la wadaagaa Soomaaliya, Kenya iyo Jabuuti. Deegaanku wuxuu muhiim u yahay ganacsiga xuduudaha isaga gudba iyo howlaha bani’aadannimo, balse wuxuu sidoo kale wajahaa caqabado amni oo ay ka mid yihiin kooxaha hubaysan, tahriibka, dambiyada abaabulan iyo colaadaha ka dhaca xuduudaha.
Al-Shabaab ayaa weli ka howlgasha Soomaaliya, waxayna horey u muujisay awood ay ugu dhaqaaqi karto deegaannada ku dhow xuduudaha caalamiga ah. Si kastaba ha ahaatee, Safaaradda Mareykanka ma aysan sheegin in digniinta Doolo ay la xiriirto Al-Shabaab ama urur kale oo hubaysan.
Digniinta safaaraddu waa tallaabo taxaddar ah, mana aha xaqiijin muujinaysa in weerar dhacay. Muwaadiniinta Mareykanka ee ku sugan ama ku dhow aagga ay digniintu khuseyso ayaa lagula taliyay inay la socdaan wararka rasmiga ah, xiriir joogto ah la yeeshaan ehelkooda, kana fogaadaan safarrada aan daruuriga ahayn.
Dadka safarka ku jira ayaa sidoo kale lagu boorriyay inay sii qorsheystaan waddooyinka ay deegaanka kaga bixi karaan, meel dhow ku haystaan dukumentiyada muhiimka ah iyo agabka xaaladaha degdegga ah, isla markaana raacaan tilmaamaha hay’adaha ammaanka Itoobiya iyo Safaaradda Mareykanka.
