Faahfaahin Qoto Dheer:
Dhacdooyinkii u dambeeyay ee ka dhacay Garoonka Diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho ayaa dib u soo celiyay dareen xooggan oo ku saabsan adeegyada garoonka iyo sida loo maamulo. Qodobka ugu muranka badan ayaa ahaa kan ku saabsan “Kaarka Caafimaadka”, taas oo haddaba ka mid noqotay arrimaha siyaasadeed iyo bulsho ee ugu dood badan.
1. Muxuu yahay Kaarka Caafimaadka?
Kaarka Caafimaadka waa dukumenti caafimaad oo loogu talagalay qof walba oo safar sameynaya— gaar ahaan kuwa u socdaalaya dibadda— si loo xaqiijiyo in uu caafimaad qabo, loona hubiyo in uusan wadin cudurro faafa. Sida caadiga ah, kaarkaasi waa mid dowladda u sameyso bulshada bilaash, iyadoo qayb ka ah ilaalinta caafimaadka bulshada iyo ka hortagga faafitaanka cudurrada.
Dowladda Soomaaliya, gaar ahaan Wasaaradda Caafimaadka ama hay’adaha ay quseyso, ayaa kaarka siin jirtay dadka u baahda— kadib baaritaan caafimaad oo lagu sameeyo xarun caafimaad oo la ogolyahay—si aan wax kharash dheeri ah dadka looga qaadin.
2. Maxaa Dhacay oo Soo Kordhay
Balse dhowr bilood ka hor, waxaa soo baxay xaalad ku saabsan xafiis ku yaalla gudaha Garoonka Aadan Cadde oo bilaabay in uu si iskood ah u soo saaro nooc kaarka caafimaadka ah— iyadoon qofka laga qaadin baaritaan caafimaad rasmi ah— lagana qaado lacag dhan $30 doolar.
Arrintan ayaa noqotay mid shacabka iyo dadka safarka la ah ay si weyn uga caroodeen, iyadoo la arkayay dad lagu qasbay inaysan tallaabo hore u qaadi karin ilaa ay ka bixiyaan lacagtaasi. Waxaa sidoo kale la sheegay in xafiiskan aan dowladdu si rasmi ah u ogolayn, isla markaana uu ka howlgalo si madax-bannaan.
Arrintan ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan:
-
Sharci ahaanshaha lacagta laga qaadayo dadka
-
Cidda xaq u leh in ay soo saarto kaararka caafimaadka
-
Habka loo hubinayo caafimaadka rakaabka
-
Cidda ka faa’iideysanaysa lacagaha lagu ururinayo garoonka
3. Kormeerkii Ra’iisul Wasaaraha Xamse
Tallaabada ugu dambeysay ee arrintan la xiriirta ayaa ahayd kormeer shaqo oo Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamse Cabdi Barre, uu ku tagay Garoonka Aadan Cadde, halkaas oo uu si toos ah u arkay xaaladda ay kala kulmayaan rakaabka iyo adeeg bixiyeyaasha garoonka.
Ra’iisul Wasaaraha ayaa booqashadiisa ku sheegay:
“Kaarkan Jaalaha ah lacag laguma qaadi karo, qofkii ku qaadana waa danbiile waana la xiraayaa. Lacagaha lagu qaadayna hadda hala celiyo.”
Hadalkan ayaa muujinaya go’aan adag oo ka socda dowladda si loo joojiyo qaadista lacagaha sharci-darrada ah ee laga qaado bulshada, loona ilaaliyo xuquuqda muwaadiniinta.
4. Xaqiiqda sida ay wax u jiraan
Warar la xaqiijiyey iyo ilo lagu kalsoon yahay ayaa muujinaya in:
-
Xafiiska ka shaqeynayay soo saarista kaarka caafimaadka ee garoonka aanu laheyn oggolaansho rasmi ah oo dowladda ah.
-
Lacagaha $30 ee laga qaadi jiray rakaabka aysan ahayn kuwo sharci looga qaaday adeeg rasmi ah.
-
Dad badan ayaa la kulmay in adeegyadaas lagu soo rogay iyadoon baaritaan caafimaad dhab ah lagu sameyn.
-
Tani waxay dhalisay caro ballaaran oo ka dhex abuurantay bulshada, gaar ahaan dadka safarka ah iyo qurbajoogta.
Dowladda ayaa markii arrintu soo baxday bilowday baaritaan ku saabsan cidda gacanta ku haysa xafiiskan, hanaanka uu u shaqeynayay, iyo sharciga uu ku socday. Waxaa sidoo kale la bilaabay tallaabooyin lagu xaqiijinayo in adeeg kasta oo caafimaad ama sharci la xiriira uu noqdo mid daahfuran, hufan, sharci ku saleysan, islamarkaana aan dadweynaha lagu kicin lacag aan la ogolayn.
5. Saamaynta Arrintan
Xaaladdan ayaa si weyn u saamaysay:
-
Shacabka Soomaaliyeed iyo rakaabka safarka ah, kuwaas oo dareemay in lagu khasbay in ay bixiyaan lacag aan sharci ku saleysneyn.
-
Sumcadda iyo kalsoonida adeega garoonka, gaar ahaan marka la eego adeegyada caafimaadka iyo maamulka.
-
Dood cusub oo ku saabsan sida loo maareeyo adeegyada garoomada iyo ilaalinta danta shacabka.
Dowladda ayaa ku adkeysatay in aan loo dulqaadan doonin qaadista lacag aan sharci ahayn, isla markaana qof kasta oo ka dambeynaya arrintan uu wajahayo ciqaab sharci, oo ay ku jirto xadhig iyo celinta lacagaha la soo qaaday.
