Qaahira, Qaranimo Online – September 21, 2026: Madaxweynaha Masar, Cabdifataax Al-Sisi, ayaa mar kale xaqiijiyay taageerada dalkiisa ee amniga, xasilloonida, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya, kaddib kulan uu magaalada Qaahira kula yeeshay Agaasimaha Hay’adda Sirdoonka Mareykanka ee CIA, John Ratcliffe.
Kulanka waxaa sidoo kale ka qaybgalay Madaxa Hay’adda Sirdoonka Guud ee Masar, Hassan Rashad. Dhinacyadu waxay ka wada hadleen xiriirka istiraatiijiga ah ee Masar iyo Mareykanka iyo xaaladaha siyaasadeed iyo amni ee ka jira Bariga Dhexe iyo Afrika.
Madaxweyne Al-Sisi ayaa sheegay in Masar ay si buuxda u taageerayso dadaallada lagu xoojinayo amniga iyo xasilloonida Soomaaliya, isla markaana ay diiddan tahay tallaabo kasta oo wax u dhimaysa madax-bannaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee dalka.
Soomaaliya iyo Geeska Afrika
Sida lagu sheegay warbixinta kulanka, John Ratcliffe ayaa Masar uga mahadceliyay kaalinta ay ka qaadanayso taageerada amniga iyo xasilloonida Afrika.
Labada dhinac ayaa adkeeyay muhiimadda sii wadidda wada-shaqeynta ku saabsan xaaladaha Soomaaliya, Suudaan iyo guud ahaan Geeska Afrika. Waxaa sidoo kale laga hadlay ilaalinta amniga maraakiibta iyo marinnada ganacsiga ee Badda Cas.
Kulanka laguma shaacin heshiis ama tallaabo cusub oo si gaar ah Soomaaliya loogu fulinayo. Hadalka Al-Sisi wuxuu ahaa xaqiijin siyaasadeed oo ku saabsan mowqifka Masar ee taageeraya midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya.
Arrimaha gobolka oo laga wada hadlay
Wadahadallada Al-Sisi iyo Ratcliffe ayaa sidoo kale lagu soo qaaday colaadda Iran, qorshaha xabbad-joojinta Gaza, qaddiyadda Falastiin iyo dagaalka Suudaan.
Masar iyo Mareykanka ayaa daneynaya xasilloonida Badda Cas iyo marin-biyoodka Bab al-Mandab, kuwaas oo muhiim u ah isu-socodka badeecadaha, shidaalka iyo maraakiibta caalamiga ah.
Xiisadaha iyo colaadaha ka jira gobolka waxay saameyn ku yeelan karaan ammaanka maraakiibta iyo dhaqdhaqaaqa ganacsi ee mara Kanaalka Suweys, oo ah marin dhaqaale oo muhiim u ah Masar iyo ganacsiga dunida.
Xiriirka Soomaaliya iyo Masar
Hadalka Al-Sisi ayaa ku soo beegmaya xilli Soomaaliya iyo Masar ay sii ballaarinayaan xiriirkooda siyaasadeed iyo kan difaaca.
Bishii Janaayo 2025, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Madaxweyne Cabdifataax Al-Sisi waxay xiriirka labada dal gaarsiiyeen heer iskaashi istiraatiiji ah. Tan iyo waqtigaas, Muqdisho iyo Qaahira waxay kordhiyeen wadatashiyada la xiriira amniga, difaaca iyo xaaladda Geeska Afrika.
Masar ayaa sidoo kale sheegtay inay ciidamo milatari iyo boolis ah ku biirinayso Hawlgalka Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasillinta Soomaaliya ee AUSSOM. Madaxweyneyaasha Soomaaliya iyo Masar ayaa horey uga wada hadlay ka qaybgalka Masar ee howlgalkaas iyo xoojinta iskaashiga amniga. Reuters
Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar, Badr Abdelatty, ayaa horey u sheegay in ciidamada Masar ee qaybta ka noqonaya howlgalka la geyn doono gobolka Shabeellaha Dhexe. Kulanka Al-Sisi iyo Agaasimaha CIA-da laguma soo bandhigin faahfaahin cusub oo ku saabsan waqtiga ama qaabka ciidamadaas loo geynayo Soomaaliya.
Iskaashi ka baxsan dhinaca difaaca
Xiriirka Soomaaliya iyo Masar kuma koobna amniga iyo difaaca. Labada dal waxay sidoo kale ballaariyeen iskaashiga dhinacyada garsoorka, ganacsiga, waxbarashada iyo maaraynta kheyraadka biyaha.
Warbixinno hore ayaa muujiyay in ganacsiga Soomaaliya iyo Masar uu lixdii bilood ee ugu horreysay 2024 kordhay 88%, isagoo gaaray qiyaastii $59 milyan, marka loo eego $31 milyan muddadii la midka ahayd sannadkii ka horreeyay.
Isku soo dhowaanshaha Muqdisho iyo Qaahira wuxuu dhacayaa xilli Geeska Afrika iyo Badda Cas ay noqdeen goobo ay ku tartamayaan dano siyaasadeed, amni iyo dhaqaale oo kala duwan. Xiriirka Masar iyo Soomaaliya waxaa sidoo kale saameyn ku leh khilaafka u dhexeeya Qaahira iyo Addis Ababa ee ku saabsan Biyo-xireenka Weyn ee Itoobiya ee GERD.
Hadalka cusub ee Madaxweyne Al-Sisi ayaa muujinaya in madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya ay weli ka mid yihiin qodobbada ay Masar si cad uga hadasho marka ay la macaamilayso Mareykanka iyo dhinacyada kale ee caalamiga ah.
