New York, Qaranimo Online – September 21, 2026: Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, Maxamuud Cali Yuusuf, iyo Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, António Guterres, ayaa magaalada New York si wadajir ah u shir-guddoomiyay kulan heer sare ah oo looga hadlay xoojinta iskaashiga istiraatiijiga ah ee u dhexeeya labada hay’adood.
Kulanka ayaa diiradda lagu saaray caqabadaha dhinacyada nabadda, amniga, dhaqaalaha, deynta, sugnaanta cuntada iyo isbeddelka cimilada ee qaaradda Afrika. Waxaa sidoo kale laga wada hadlay sidii Afrika ay cod iyo matalaad xooggan uga heli lahayd go’aannada iyo nidaamyada caalamiga ah.
Labada dhinac ayaa adkeeyay in iskaashiga Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay uu muhiim u yahay wax ka qabashada dhibaatooyinka dhismeed ee qaaradda iyo taageeridda xalal ay hoggaaminayaan dowladaha iyo hay’adaha Afrika.
Dib-u-habaynta nidaamka maaliyadeed ee caalamka
Qodobbada muhiimka ah ee kulanka waxaa ka mid ahaa dib-u-habaynta nidaamka maaliyadeed ee caalamka iyo sidii dalalka Afrika loogu fududeyn lahaa inay helaan maalgelin ku filan oo lagu taageero horumarka.
Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay waxay sidoo kale ka wada hadleen culayska deynta saaran dalal badan oo Afrika ah iyo baahida loo qabo hannaan waara oo lagu maareeyo deynta, si lacagaha dowladuhu aysan ugu badnaan bixinta daymaha iyadoo la dhimayo maalgelinta adeegyada bulshada iyo horumarinta dhaqaalaha.
Waxaa kale oo kulanka lagu soo qaaday sidii dalalka Afrika ay qiimo dheeraad ah uga heli lahaayeen macdanta muhiimka ah ee laga soo saaro qaaradda. Arrintan ayaa la xiriirta baahida loo qabo in macdanta aan dibadda loogu dhoofin iyadoo ceeriin ah oo keliya, balse Afrika gudaheeda lagu sameeyo farsamaynta iyo wax-soo-saarka qiimaha kordhiya.
Nabadgelyada iyo ka hortagga colaadaha
Arrimaha nabadda iyo amniga ayaa qayb weyn ka ahaa wada-hadallada. Labada hay’adood waxay isla garteen muhiimadda xoojinta qaab-dhismeedka nabadda iyo amniga Afrika, horumarinta diblomaasiyadda ka hortagga colaadaha iyo ballaarinta awoodda dhexdhexaadinta.
Waxaa la adkeeyay in dadaallada ay Afrika hoggaaminayso ay u baahan yihiin taageero siyaasadeed iyo dhaqaale oo joogto ah, si xalalka lagu wajahayo colaadaha qaaraddu u noqdaan kuwo waara oo ku salaysan duruufaha dalalka ay khuseeyaan.
Kulanka waxaa lagu eegay xaaladaha ka jira gobolka Saaxil, Liibiya, Suudaan, Koonfurta Suudaan, Soomaaliya iyo Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo.
Labada dhinac ayaa sidoo kale xaqiijiyay inay sii taageerayaan dadaallada dhexdhexaadinta ee Togo ka waddo xaaladda Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo.
Soomaaliya oo lagu soo qaaday wada-hadallada amniga
Soomaaliya waxay ka mid ahayd dalalka sida gaarka ah loogu xusay qiimeynta xaaladaha nabadda iyo amniga ee qaaradda Afrika.
Bayaanka kulanka kama soo bixin faahfaahin ku saabsan hindise, maalgelin ama tallaabo cusub oo si gaar ah Soomaaliya loogu dhawaaqay. Soomaaliya waxaa lagu daray dalalka ay Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay ka wada hadleen xaaladahooda siyaasadeed iyo amni.
Sidaas darteed, kulanku wuxuu xaqiijiyay in xaaladda Soomaaliya ay weli qayb ka tahay wadatashiyada joogtada ah ee labada hay’adood, balse ma uusan shaacin go’aan cusub oo gaar u ah dalka.
Carqaladaha ganacsiga iyo sugnaanta cuntada
Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay ayaa walaac ka muujiyay saameynta ay qaaradda ku leeyihiin colaadaha caalamiga ah, carqaladaha silsiladaha sahayda iyo khalkhalka ka dhaca marinnada muhiimka ah ee badda.
Carqaladahaasi waxay kordhin karaan kharashaadka gaadiidka iyo qiimaha cuntada, shidaalka iyo bacriminta beeraha. Dalalka ku tiirsan badeecadaha dibadda laga keeno ayaa si gaar ah ugu nugul isbeddelladaas.
Labada dhinac waxay sidoo kale ka wada hadleen khataraha ka dhasha isbeddelka cimilada, sida abaaraha, fatahaadaha iyo hoos u dhaca wax-soo-saarka beeraha. Isbiirsashada cimilada, colaadaha iyo dhaqaale-xumadu waxay sare u qaadi kartaa tirada dadka wajahaya cunto-yaraanta.
Tallaabooyinka lagu heshiiyay
Dhammaadka kulanka, Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay waxay isku raaceen dhowr arrimood oo mudnaan leh, kuwaas oo ay ka mid yihiin:
- Dhammeystirka khariidadda iskaashiga AU–UN ee ka dambaysa sannadka 2026.
- Qorsheynta hawlo wadajir ah oo la xiriira xaaladaha Liibiya iyo Suudaan.
- Aqoonsiga dalalka Afrika ee sida daran ugu nugul cunto-yaraanta.
- Diyaarinta qorshayaal wax-ka-qabasho oo ku salaysan isku-duwid iyo maalgelin.
- Xoojinta dhexdhexaadinta iyo dadaallada looga hortagayo colaadaha.
- Raadinta khayraad lagu taageero xalalka ay Afrika hoggaaminayso.
Faahfaahin ku saabsan jadwalka, miisaaniyadda iyo habka loo fulinayo tallaabooyinkan laguma shaacin bayaanka kulanka.
Kulanka New York ayaa qayb ka ah dadaallada lagu sii xoojinayo xiriirka AU iyo UN, xilli Afrika ay isku mar wajahayso colaado, culaysyo dhaqaale, deymo, cunto-yaraan iyo saameynta sii kordhaysa ee isbeddelka cimilada.
